Markdown — bu oddiy matn belgilaridan foydalangan holda matnni formatlash uchun yaratilgan yengil vaznli belgilash tili (markup language). U 2004-yilda Jon Gruber tomonidan Aaron Swartz bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan. Asosiy maqsad — odamlar tomonidan o‘qilishi qulay bo‘lgan oddiy matn yozish va uni HTML yoki boshqa formatlarga oson konvertatsiya qilishdir.
Tarix
- 2004-yil: Jon Gruber dastlabki Markdown spetsifikatsiyasini chiqardi.
- Aaron Swartz sintaksisning shakllanishiga hissa qo‘shdi.
- Markdown tez orada blog platformalari va texnik hujjatlar uchun mashhur formatga aylandi.
Xususiyatlari
- O‘qish va yozish oson.
- HTML ga tez konvertatsiya qilinadi.
- Platformadan mustaqil (GitHub, Reddit, Stack Overflow kabi ko‘plab xizmatlarda qo‘llaniladi).
- Turli dialektlari mavjud (CommonMark, GitHub Flavored Markdown va boshqalar).
Asosiy sintaksis
Markdown matni quyidagi elementlarni o‘z ichiga olishi mumkin:
- Sarlavhalar:
# belgisi orqali
# Sarlavha 1
## Sarlavha 2
### Sarlavha 3
*kursiv* yoki _kursiv_
**qalin** yoki __qalin__
- Element 1
- Element 2
- Ichki element
print("Salom, Markdown!")
[OpenAI](https://openai.com)
Ishlatilish sohalari
- Dasturlash: README fayllari, hujjatlar.
- Bloglar: Jekyll, Hugo, Ghost kabi platformalar.
- Ilmiy yozuvlar: Jupyter Notebook va LaTeX bilan birga ishlatiladi.
- Forumlar va ijtimoiy tarmoqlar: Reddit, Discord, GitHub Issues.
Dialektlar
Markdownning rasmiy yagona spetsifikatsiyasi yo‘q. Shu sababli ko‘plab variantlar paydo bo‘lgan:
- CommonMark – standartlashtirilgan versiya.
- GitHub Flavored Markdown (GFM) – jadval, checkbox va @mention qo‘llab-quvvatlaydi.
- MultiMarkdown – jadval va havola kengaytmalari bilan.
Afzalliklari va kamchiliklari
Afzalliklari:
- Soddalik va tezkor o‘rganish.
- Platformalararo moslik.
- HTML ga konvertatsiya qilish oson.
Kamchiliklari:
- Standartlashmagan dialektlar chalkashlik keltirishi mumkin.
- Murakkab hujjatlar uchun cheklangan imkoniyatlar.
Onlayn preview: dotmd.net
