Dart — Google tomonidan 2011-yilda taqdim etilgan, foydalanuvchi interfeyslarini yaratishga yo’naltirilgan dasturlash tili. Dastlab u JavaScript‘ga muqobil sifatida brauzerlarda ishlashi mo’ljallangan edi, ammo bu maqsad keng qabul topmagach, til keyinchalik Flutter freymvorkining asosiy tiliga aylanib, mutlaqo yangi hayot topdi.
Yaratilish tarixi
Dart’ning dastlabki versiyasi Google Chrome’ga o’z virtual mashinasi bilan integratsiya qilinishi rejalashtirilgan edi, biroq boshqa brauzer ishlab chiqaruvchilari bu g’oyani qo’llab-quvvatlamagach, loyiha yo’nalishini o’zgartirdi. Til JavaScript‘ga transpilyatsiya qilinadigan holatga o’tkazildi va veb-ishlab chiqishda cheklangan qo’llanildi.
Flutter bilan bog’liqligi
2017-yilda taqdim etilgan Flutter — Google’ning bitta kod bazasidan Android, iOS, veb va desktop uchun ilovalar yaratish freymvorki — Dart’ni asosiy til sifatida tanladi. Bu qaror Dart’ga butunlay yangi va ancha katta auditoriyani berdi, chunki mobil ishlab chiqish jamoalari Flutter orqali Dart’ni o’rganishga majbur bo’lishdi.
Hot reload imkoniyati
Dart va Flutter birgalikda “hot reload” deb ataladigan imkoniyatni taqdim etadi — dasturchi kodni o’zgartirganda, ilova qayta ishga tushirilmasdan, o’zgarish bir necha soniya ichida ekranda ko’rinadi, hattoki ilova joriy holatini (masalan, foydalanuvchi to’ldirgan formani) saqlab qolgan holda. Bu xususiyat mobil ishlab chiqish tsiklini sezilarli darajada tezlashtiradi.
Kompilyatsiya rejimlari
Dart ikki xil rejimda ishlay oladi: ishlab chiqish jarayonida Just-In-Time (JIT) kompilyatsiya orqali tezkor qayta yuklashni ta’minlaydi, ilova nihoyalanganda esa Ahead-Of-Time (AOT) kompilyatsiya orqali mahalliy mashina kodiga aylantiriladi, bu esa yakuniy ilovaning yuqori samaradorlik bilan ishlashini ta’minlaydi.
Flutter’siz qo’llanilishi
Garchi Dart’ning asosiy shuhrati Flutter bilan bog’liq bo’lsa-da, til server tomonidagi dasturlash va buyruq qatori vositalarini yaratish uchun ham ishlatilishi mumkin. Shunga qaramay, amaliyotda Dart deyarli har doim Flutter kontekstida tilga olinadi, mustaqil til sifatida uning qo’llanilishi cheklangan bo’lib qolmoqda.
Bog’liq tushunchalar
Flutter, Google, Hot reload, JIT kompilyatsiya, AOT kompilyatsiya, Mobil ilova, Kotlin