FreeBSD — 1993-yilda taqdim etilgan, Kaliforniya universiteti Berkli tomonidan ishlab chiqilgan asl BSD (Berkeley Software Distribution) Unix tizimidan bevosita kelib chiqqan ochiq manbali operatsion tizim. U Linux‘dan farqli, mustaqil rivojlanish tarixiga ega.
Berkeley BSD merosidan kelib chiqishi
FreeBSD Linux‘dan farqli o’laroq, “yangidan yozilgan Unix o’xshashi” emas, balki asl AT&T Unix kodining Berkeley universiteti tomonidan qayta ishlangan, huquqiy jihatdan tozalangan avlodi hisoblanadi. Bu tarixiy farq FreeBSD’ga Unix‘ning original dizayn falsafasiga yaqinroq bo’lgan arxitektura bergan.
Litsenziya farqi
FreeBSD BSD litsenziyasi ostida tarqatiladi, u Linux‘ning GPL litsenziyasidan tubdan farq qiladi — BSD litsenziyasi kodni tijorat mahsulotlarga proprietar shaklda kiritishga deyarli hech qanday cheklovsiz ruxsat beradi, GPL esa hosila ishlarning ham ochiq manbali bo’lishini talab qiladi. Bu farq FreeBSD kodining ko’plab proprietar mahsulotlarda, jumladan ba’zi Sony va Apple tizimlarida, foydalanilishiga imkon bergan.
ZFS fayl tizimi bilan integratsiya
FreeBSD ZFS — ilg’or, ma’lumot buzilishidan himoyalangan fayl tizimi bilan chuqur va barqaror integratsiyaga ega bo’lgan birinchi tizimlardan biri hisoblanadi. Bu integratsiya FreeBSD’ni katta hajmdagi ma’lumotlarni ishonchli saqlashni talab qiladigan saqlash serverlarida mashhur qilgan.
Sanoatdagi yashirin qo’llanilishi
FreeBSD ko’plab yuqori profilli tizimlarning “orqa tomonida” ishlaydi, garchi bu kam odamga ma’lum bo’lsa-da — Sony PlayStation 4 va PlayStation 5’ning operatsion tizimi FreeBSD’ga asoslangan, Netflix esa o’zining video kontent yetkazish tarmog’i (CDN) serverlarida FreeBSD’dan foydalanadi, chunki tizimning tarmoq ishlash tezligi ayniqsa yuqori baholanadi.
Linux bilan farqi
FreeBSD to’liq operatsion tizim sifatida rivojlantiriladi — yadro, standart kutubxonalar va asosiy vositalar bitta jamoa tomonidan birgalikda ishlab chiqiladi. Linux esa faqat yadro bo’lib, uning atrofidagi barcha boshqa komponentlar turli mustaqil loyihalardan (GNU vositalari va h.k.) yig’iladi — bu farq ba’zan FreeBSD’ning ichki izchilligini Linux distributivlariga qaraganda yuqoriroq qilishi mumkin.