Lua — Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahridagi PUC-Rio universitetida 1993-yilda Roberto Yerusalimschi, Luiz Enrike de Figueiredo va Valdemar Selesning tomonidan yaratilgan yengil skript tili. Nomi portugal tilida “oy” degan ma’noni anglatadi. Til boshqa dasturlarga o’rnatilib (embed qilinib) ishlatilish uchun ataylab kichik va tez qilib loyihalashtirilgan.
Kelib chiqishi
Lua Braziliyada mahalliy kompaniyalar uchun ma’lumotlarni tavsiflash tillari yaratish loyihalari asosida rivojlangan. O’sha davrda Braziliyada dasturiy ta’minotga bojxona cheklovlari mavjud bo’lganligi sababli, mahalliy jamoalar xorijiy vositalar o’rniga o’z yechimlarini yaratishga majbur bo’lishgan — Lua aynan shunday sharoitda tug’ilgan.
Ilovaga o’rnatiladigan xususiyati
Lua’ning asosiy dizayn maqsadi — uni C yoki C++ da yozilgan dasturga oson kiritish, host dasturga skript orqali moslashuvchanlik qo’shish. Interpretator juda kichik hajmga ega (odatda bir necha yuz kilobayt) va minimal xotira talab qiladi, bu uni resurslari cheklangan tizimlarga ham mos qiladi.
O’yin sanoatidagi o’rni
Lua video o’yinlar sanoatida keng joriy qilingan — Roblox platformasi o’yinchilarga o’z o’yinlarini yaratish uchun Lua’dan foydalanadi, World of Warcraft esa foydalanuvchi interfeysini moslashtirish uchun Lua skriptlashni qo’llab-quvvatlaydi. Bunday keng qamrovli qo’llanilish tilni katta o’yinchilar hamjamiyati orasida ham mashhur qilgan.
Yengillik va tezlik
Lua’ning bayt-kod interpretatori boshqa skript tillariga nisbatan ancha tez ishlaydi, bu esa uni real vaqt talab qiladigan o’yin mantig’i uchun mos qiladi. Til minimalistik bo’lib, atigi bir nechta ma’lumot turiga (jadval, son, satr, mantiqiy qiymat va boshqalar) ega, ammo “jadval” (table) tuzilmasi orqali murakkab ma’lumot modellarini ham qurish mumkin.
Cheklangan standart kutubxona
Lua’ning standart kutubxonasi ataylab minimal tutilgan — fayl bilan ishlash yoki tarmoq funksiyalari kabi imkoniyatlar odatiy holda mavjud emas. Bu qaror tilni yengil saqlashga xizmat qiladi, ammo mustaqil ilova sifatida ishlatish uchun har doim uni o’z ichiga oluvchi host dastur yoki qo’shimcha kutubxonalar talab etiladi.
Bog’liq tushunchalar
Roblox, O’yin dvigateli, C, Skript tili, World of Warcraft, Interpretator, Embedded dasturlash