Mouse (sichqoncha) — kompyuter ekranidagi kursorni harakatlantirish va elementlarni tanlash uchun ishlatiladigan kiritish qurilmasi. U grafik foydalanuvchi interfeysi (GUI) bilan ishlashning asosiy vositalaridan biri hisoblanadi.
Duglas Engelbart tomonidan ixtiro qilinishi
Sichqonchani 1964-yilda tadqiqotchi Duglas Engelbart yaratgan, uning birinchi prototipi yog’ochdan yasalgan bo’lib, ichida ikkita g’ildirak joylashgan edi. Engelbart bu qurilmani 1968-yilda “barcha namoyishlarning onasi” deb nomlangan mashhur taqdimotda birinchi marta ommaga ko’rsatgan, u yerda sichqoncha, gipermatn va video konferensiya kabi ko’plab zamonaviy tushunchalar birinchi marta namoyish etilgan.
Mexanik dan optik sensorga o’tish
Dastlabki sichqonchalar ichida joylashgan rezina yoki metall sharcha orqali harakatni aniqlagan — sharcha yuzada aylanib, ichki g’ildiraklarni harakatlantirgan. 1990-yillar oxiridan boshlab optik sensorlar keng tarqaldi, ular yorug’lik nurini yuzaga aks ettirib, harakatni raqamli tasvir orqali aniqroq va ishonchliroq kuzatadi, jismoniy harakatlanuvchi qismlarsiz.
DPI va sezgirlik tushunchasi
DPI (Dots Per Inch) sichqonchaning sezgirlik darajasini ko’rsatadi — yuqori DPI qiymati sichqonchaning kichik jismoniy harakati katta kursor harakatiga aylanishini anglatadi. O’yinchilar va dizaynerlar ko’pincha o’z ishiga mos DPI darajasini sozlash imkoniyatiga ega maxsus sichqonchalarni afzal ko’radi.
Simsiz sichqonlar
Zamonaviy sichqonchalarning ko’pchiligi Bluetooth yoki maxsus radio-signal qabul qiluvchi orqali simsiz ulanadi, bu esa ish stolini tartibliroq qiladi. Simsiz sichqonchalar odatda batareyaga muhtoj bo’lib, ba’zi modellar simli hamkasblariga qaraganda sal yuqoriroq kechikishga ega bo’lishi mumkin, garchi zamonaviy texnologiyalar bu farqni deyarli sezilmas darajaga tushirgan.
Maxsus turlari
O’yin uchun mo’ljallangan sichqonchalar odatda qo’shimcha dasturlanadigan tugmalar, yuqori aniqlikdagi sensorlar va past kechikishga ega bo’ladi. Dizaynerlar uchun esa yuqori aniqlikdagi optik yoki lazer sensorlari, ba’zan esa trekbol kabi muqobil ko’rsatkich qurilmalari afzal ko’rilishi mumkin.