Unique constraint — jadvalda bir ustun yoki ustunlar kombinatsiyasi takrorlanmasligini database darajasida ta’minlaydigan qoida. U parallel transactionlar sharoitida ham uniquenessni markaziy tarzda himoya qiladi.
Constraint semantikasi
Composite unique constraint kombinatsiyani noyob qiladi. Schema testi normal qiymat bilan birga NULL, duplicate va concurrent amalni qamraydi. Bir jadvalda bir nechta candidate key uchun alohida unique qoida bo‘lishi mumkin. Bu qoida database engine tomonidan barcha yozuvchi clientlarga bir xil qo‘llanadi. Primary key unique bo‘lishdan tashqari row identity rolini ham bajaradi. Aniq semantika SQL mahsuloti, collation va transaction rejimiga bog‘liq.
NULL qiymatlar
NULLlar bir-biriga teng hisoblanishi mahsulot semantikasiga bog‘liq. Bu qoida database engine tomonidan barcha yozuvchi clientlarga bir xil qo‘llanadi. Partial unique index faqat predicatega mos rowsni cheklashi mumkin. Aniq semantika SQL mahsuloti, collation va transaction rejimiga bog‘liq. Case-insensitive uniqueness collation yoki normalized expression talab qiladi. Schema testi normal qiymat bilan birga NULL, duplicate va concurrent amalni qamraydi.
Index va concurrency
Database unique index orqali tekshiruvni samarali bajarishi mumkin. Aniq semantika SQL mahsuloti, collation va transaction rejimiga bog‘liq. Ikki transaction bir qiymatni kiritsa bittasi kutishi yoki constraint xatosi olishi mumkin. Schema testi normal qiymat bilan birga NULL, duplicate va concurrent amalni qamraydi. Applicationdagi oldindan select tekshiruvi race conditionni to‘liq bartaraf etmaydi. Bu qoida database engine tomonidan barcha yozuvchi clientlarga bir xil qo‘llanadi.
Amaliy modellashtirish
Emailni global yoki tenant ichida unique qilish scope’ni o‘zgartiradi. Schema testi normal qiymat bilan birga NULL, duplicate va concurrent amalni qamraydi. Soft delete qilingan row yangi qiymatga to‘sqinlik qilishi mumkin. Bu qoida database engine tomonidan barcha yozuvchi clientlarga bir xil qo‘llanadi. Constraint nomi va xato mappingi APIga tushunarli conflict javobi beradi. Aniq semantika SQL mahsuloti, collation va transaction rejimiga bog‘liq.
Schema boshqaruvi
Unique constraint faqat ORM validationida qoldirilmaydi; invariant mos bo‘lsa database constraint yoki transaction bilan yakuniy qatlamda himoyalanadi. Constraint nomi migration, monitoring va API error mappingda barqaror identifikator bo‘lib xizmat qiladi. Mavjud data yangi qoidaga o‘tishdan oldin alohida audit qilinadi.
Katta jadvaldagi validation lock, IO va replication lagga ta’sir qilishi mumkin, shuning uchun bosqichli rollout tanlanadi. Failure test concurrent writerlar va rollbackni qamraydi. Unique constraint buzilishi logda sensitive qiymatni ochmasdan, table, constraint va operation konteksti bilan qayd etiladi.
Chekka holatlar va dalillar
Bosqichli rolloutda constraint semantikasi bilan null qiymatlar bir xil natija deb qaralmaydi. Bir qatlam muvaffaqiyatli ko‘rinsa ham keyingi qatlamdagi mapping, policy yoki data holati umumiy xizmatni buzishi mumkin. Shu sabab input, oraliq qaror va yakuniy output alohida log yoki metric bilan kuzatiladi. Bo‘sh qiymat, limitga yaqin hajm, duplicate operation, kechikkan javob va qisman nosoz dependency maxsus testlarda qamrab olinadi.
Unique constraint uchun index va concurrency hamda amaliy modellashtirish bo‘yicha kutilgan invariantlar yoziladi. Primary key, Candidate key, Unique index va Composite key bilan integratsiya configuration yoki schema yangilanganda qayta tekshiriladi. Normal trafficdagi muvaffaqiyat recovery tayyorligini isbotlamaydi; rollback, rotation yoki rebuild amalda bajarilib ko‘riladi. Natija owner, versiya va source position bilan saqlansa, keyingi incidentda sababni taxmin bilan emas, tekshirilgan dalil orqali aniqlash mumkin.
Bog‘liq tushunchalar
Primary key, Candidate key, Unique index, Composite key, Constraint violation, NULL, Collation, Race condition