Django Yaratish

Loyiha yaratish — Django ilovasining poydevorini qo’yish. Django loyihasi ma’lum tuzilmaga ega bo’lib, uni django-admin buyrug’i avtomatik yaratadi. Bu tuzilmani tushunish katta ilovalarni tartibli qurishning kalitidir.

Django loyihasi — bir yoki bir necha ilovadan (app) iborat, sozlamalar va URL’larni o’z ichiga olgan to’liq veb-loyiha. U django-admin startproject bilan yaratiladi.

Loyiha yaratish

Yangi loyiha django-admin startproject bilan yaratiladi:

django-admin startproject uzbekdevs
cd uzbekdevs

[uzbekdevs loyihasi yaratildi]

Bu buyruq uzbekdevs nomli loyiha papkasini yaratdi. Uning ichida settings.py (sozlamalar), urls.py (URL’lar) va manage.py (boshqaruv buyrug’i) fayllari bo’ladi.

Serverni ishga tushirish

Django o’rnatilgan test serveri bilan keladi. Uni manage.py runserver bilan ishga tushiramiz:

python manage.py runserver

Starting development server at http://127.0.0.1:8000/
Quit the server with CONTROL-C.

Server ishga tushdi. Endi brauzerda http://127.0.0.1:8000/ manzilini ochsangiz, Django’ning xush kelibsiz sahifasini ko’rasiz. manage.py — loyihani boshqaradigan asosiy vosita.

App yaratish

Django loyihasi bir necha app (ilova) dan iborat bo’ladi. Har bir app ma’lum vazifani bajaradi (masalan, blog, do’kon). App’ni startapp bilan yaratamiz:

python manage.py startapp darslar

[darslar ilovasi yaratildi]

startapp darslar — darslar nomli app yaratdi. Uning ichida models.py, views.py kabi fayllar bo’ladi. Loyiha va app farqi: loyiha — butun sayt, app — uning bir bo’lagi.

Loyiha tuzilmasi

Django loyihasining asosiy fayllarini jadvalda ko’ramiz:

App’ni ro’yxatga olish

Yaratilgan app’ni loyiha settings.py faylidagi INSTALLED_APPS ro’yxatiga qo’shish kerak:

INSTALLED_APPS = [
    "django.contrib.admin",
    "darslar",
]

[darslar ilovasi loyihaga ulandi]

App’ni INSTALLED_APPS ga qo’shmasangiz, Django uni ko’rmaydi. Bu — yangi app yaratganda unutmaslik kerak bo’lgan muhim qadam.

Xulosa

Bu bo’limda startproject bilan loyiha yaratish, runserver bilan serverni ishga tushirish, startapp bilan app yaratish, loyiha tuzilmasi va app’ni ro’yxatga olishni ko’rib chiqdik. Loyiha tuzilmasi — Django ilovasining skeletidir. Keyingi darsda modellar — ma’lumotlar bazasi bilan ishlashga o’tamiz.