Bu qo’llanma — Swift dasturlash tili bilan tanishtiruvchi kirish. Men, Farrukh Sherkulov, siz bilan birga Apple yaratgan bu zamonaviy tilning asoslari bilan tanishaman. Swift — iPhone, iPad, Mac va Apple Watch uchun ilovalar yaratishning asosiy tili; u tez, xavfsiz va zamonaviy sintaksisga ega.
Swift — 2014-yilda Apple tomonidan yaratilgan, kompilyatsiya qilinadigan, statik tipizatsiyalangan dasturlash tili. U iOS va macOS ilovalari uchun asosiy til bo’lib, xavfsizlik va tezlikni birinchi o’ringa qo’yadi.
Nega Swift?
Agar iPhone yoki Mac uchun ilova yaratmoqchi bo’lsangiz, Swift — sizning tilingiz. U eski Objective-C ning o’rnini bosgan zamonaviy til: kod toza, o’qiladigan va xavfsiz. Swift null-xavfsizlik (optionals), kuchli tur tizimi va tez ishlashni birlashtiradi. Aynan shuning uchun App Store’dagi ilovalarning katta qismi Swift’da yozilgan.
Swift kodi mashina kodiga kompilyatsiya qilinadi — bu uni juda tez qiladi. Ayni paytda u zamonaviy, qulay sintaksisga ega.
Birinchi dastur
Swift’da birinchi dastur juda sodda — hatto main funksiyasi ham shart emas:
print("Salom, UzbekDevs!")
Salom, UzbekDevs!
Swift skriptida kod to’g’ridan-to’g’ri yoziladi. print — ekranga matn chiqaradi. Boshqa tillardagi ortiqcha “qobiq” kod bu yerda yo’q — bu Swift’ning soddaligi.
O’zgaruvchi bilan ishlash
Swift’da o’zgaruvchi var (o’zgaruvchan) yoki let (o’zgarmas) bilan e’lon qilinadi:
let ism = "Master Sherkulov"
var yosh = 30
yosh = 31
print("Salom, \(ism)! Yoshingiz \(yosh).")
Salom, Master Sherkulov! Yoshingiz 31.
let ism — o’zgarmas, var yosh — o’zgaruvchan. Diqqat: Swift string interpolyatsiyasi \(...) shaklida yoziladi — bu boshqa tillardan farq qiladi. Tur avtomatik aniqlanadi (ism — String).
let va var
Swift’ning ikki asosiy o’zgaruvchi turini jadvalda ko’ramiz:
| Kalit so’z | O’zgartirish | Tavsiya |
|---|---|---|
let |
mumkin emas (o’zgarmas) | asosiy tanlov |
var |
mumkin (o’zgaruvchan) | zarur bo’lganda |
Swift’da imkon bo’lsa let afzal ko’riladi — bu kodni xavfsizroq qiladi.
Xulosa
Kirish qismida Swift nima ekanini, uning Apple ilovalari uchun ahamiyatini, sodda birinchi dasturni, let/var o’zgaruvchilarni va \(...) interpolyatsiyani ko’rib chiqdik. Swift — zamonaviy, xavfsiz va tez til. Keyingi darsda Swift’ni o’rnatib, ishchi muhitni sozlashga o’tamiz.