l10n — internationalized mahsulotni ma’lum til, hudud va madaniy muhit uchun moslashtirish jarayoni. Atama localization so‘zining birinchi va oxirgi harfi orasidagi 10 ta harf sabab qisqartirilgan.
Localization faqat matn tarjimasi emas. U format, rasm, huquqiy talab, valyuta, support ma’lumoti va foydalanuvchi tajribasini ham qamrab olishi mumkin.
i18n va l10n
i18n — dastur moslashtirilishi uchun texnik tayyorgarlik.
l10n — aniq locale uchun mazmun va qoidalarni qo‘llash.
Masalan:
- stringlarni resource’ga chiqarish — i18n;
- ularni o‘zbek tiliga tarjima qilish — l10n;
- plural engine qo‘shish — i18n;
- o‘zbek plural variantlarini yozish — l10n.
Locale scope
Localization target faqat til nomi bilan cheklanmasligi mumkin.
Misollar:
uz-Latn-UZ
uz-Cyrl-UZ
en-US
en-GB
Bir til uchun:
- script;
- region;
- termin;
- imlo;
- sana;
- valyuta
farq qilishi mumkin.
Translation catalog
Source message va tarjimalar katalogda saqlanadi.
Formatlar:
Katalog message key, source, target, context, plural va statusni saqlashi mumkin.
Translation memory
Avval tarjima qilingan segmentlar bazasi Translation Memory.
Yangi matn eski segmentga o‘xshasa translatorga taklif beradi.
Afzalliklari:
- bir xillik;
- tezlik;
- xarajat;
- termin saqlash.
Noto‘g‘ri eski tarjimani ko‘r-ko‘rona qayta ishlatish sifatni pasaytiradi.
Terminologiya bazasi
Mahsulotga xos terminlar uchun glossary yaratiladi.
Unda:
bo‘lishi mumkin.
Masalan, bir joyda “hisob”, boshqa joyda “akkaunt” ishlatilishi termin siyosatiga ko‘ra boshqariladi.
Context
Translator source code’ni ko‘rmasligi mumkin.
Message uchun:
- qayerda chiqadi;
- button yoki title;
- kimga qaratilgan;
- placeholder ma’nosi;
- screenshot;
- character limit
beriladi.
Context bo‘lmasa bir xil so‘z noto‘g‘ri ma’noda tarjima qilinishi mumkin.
Placeholder xavfsizligi
Tarjima placeholder nomi va formatini saqlashi kerak.
{userName} created {itemCount} items.
Tarjimada placeholder o‘chib qolsa runtime xato yoki noto‘g‘ri message chiqadi.
CI source va target placeholderlar to‘plamini solishtiradi.
Plural tarjima
Localization katalogida locale talab qilgan barcha plural variantlar bo‘ladi.
Translator faqat grammatik gapni emas, placeholder joylashuvi va son formatini ham hisobga oladi.
Fallbackdan olingan boshqa til plural qoidasi ishlatilmaydi.
UI tekshiruvi
Tarjima grammatik jihatdan to‘g‘ri bo‘lsa ham interfeysga sig‘masligi mumkin.
Tekshiriladi:
- button eni;
- menu;
- mobile ekran;
- line break;
- truncation;
- dialog;
- accessibility label;
- notification.
In-context review screenshot yoki ishlaydigan buildda bajariladi.
Asset localization
Rasm ichida text bo‘lsa, alohida variant kerak bo‘lishi mumkin.
Boshqa moslashtirishlar:
- screenshot;
- video subtitle;
- voice-over;
- icon;
- map;
- huquqiy belgi;
- rang ma’nosi.
Textni rasmga qattiq joylashtirish localizationni qiyinlashtiradi.
Sana va valyuta
Localization locale data orqali formatlaydi.
Lekin transactionning haqiqiy valyutasi user locale’dan kelib chiqmaydi.
Masalan, foydalanuvchi o‘zbek locale’da USD hisob ko‘rishi mumkin.
Locale ko‘rinishni, business data esa qiymat va currencyni belgilaydi.
Huquqiy moslashuv
Mahsulot hududga qarab:
- privacy matni;
- cookie consent;
- soliq;
- yosh cheklovi;
- qaytarish sharti;
- litsenziya;
- support manzili
bo‘yicha boshqa mazmunga ega bo‘lishi mumkin.
Bu tarjimadan tashqari legal localization.
Functional localization
Ba’zi imkoniyat hududga qarab o‘zgaradi.
Misollar:
- payment method;
- address formati;
- postal code;
- phone number;
- identity document;
- map provider;
- measurement unit.
Bitta universal form barcha hudud uchun mos kelmasligi mumkin.
Translation workflow
Jarayon:
- source message freeze yoki extraction;
- context tayyorlash;
- translation;
- linguistic review;
- terminology check;
- buildga integratsiya;
- functional va visual test;
- approval;
- publish.
Tez-tez o‘zgaradigan source tarjima qayta ishlanishiga sabab bo‘ladi.
Machine translation
Machine translation draft yoki katta hajmdagi mazmun uchun ishlatilishi mumkin.
Ammo:
inson reviewini talab qilishi mumkin.
Maxfiy source text tashqi service’ga yuborilishidan oldin data policy tekshiriladi.
Localization testing
Test turlari:
- linguistic;
- functional;
- visual;
- compatibility;
- encoding;
- locale format;
- input method;
- RTL;
- fallback;
- missing translation.
Native speaker review grammatik va madaniy xatolarni aniqlaydi.
Fallback
Agar uz-Cyrl-UZ tarjimasi topilmasa, tizim uz-Cyrl, uz yoki defaultga o‘tishi mumkin.
Fallback aralash tilli UI yaratishi mumkin.
Critical message’lar barcha supported locale’da to‘liq bo‘lishi tekshiriladi.
Release
Translation ham versionlangan artifact.
Application code va translation katalogi mos bo‘lishi kerak.
Eski client yangi keyni topmasa fallback ishlaydi. Yangi translation eski clientda ishlatilmasligi mumkin.
Linguistic QA
Linguistic review imlo bilan cheklanmaydi. Terminologiya, ohang, punctuation, placeholder va bir xil message turli ekranda mos ishlatilishi tekshiriladi.
Locale owner
Har supported locale uchun tarjima sifati va release holatini kuzatuvchi owner bo‘lishi mumkin. U termin qarorlari, reviewer va critical missing message’larni boshqaradi.
Continuous localization
Source message o‘zgarganda extraction va translation platformasi avtomatik yangilanadi. Tarjima tayyor bo‘lmagan paytda feature fallback bilan chiqishi yoki locale bo‘yicha vaqtincha yopilishi mumkin.
Tarjima eskirishi
Source matn o‘zgarganda eski tarjima “translated” holatda qolmasligi kerak. Catalog source hash yoki revision orqali tarjimani qayta review talab qiladigan holatga o‘tkazadi.
Bog‘liq tushunchalar
Localization, Internationalization, Locale, Translation memory, Terminology, XLIFF, Pluralization, RTL, Pseudo-localization, Translation catalog