Power supply unit (PSU, quvvat manbai bloki) — kompyuterni elektr rozetkasidan kelayotgan o’zgaruvchan tokni (AC) kompyuter komponentlari ishlatadigan doimiy tokka (DC) aylantiruvchi qurilma. U kompyuter tizimining barcha boshqa komponentlariga energiya yetkazib beruvchi asosiy manba hisoblanadi.
O’zgaruvchan tokni doimiy tokka aylantirish vazifasi
Uy va ofis elektr tarmog’i odatda o’zgaruvchan tok (AC) shaklida energiya yetkazadi, kompyuterning protsessor, video karta va boshqa elektron komponentlari esa doimiy tok (DC) bilan ishlaydi. PSU’ning asosiy vazifasi — kirish tokini xavfsiz, barqaror va komponentlar talab qiladigan turli kuchlanish darajalariga (odatda 12V, 5V, 3.3V) aylantirish.
Quvvat hisoblash zarurati
Har bir PSU ma’lum maksimal quvvat (vatt bilan o’lchanadi) chiqarish qobiliyatiga ega. Kompyuter yig’uvchi barcha komponentlarning (protsessor, video karta, disklar) umumiy energiya talabini hisoblab, yetarli zaxira bilan mos quvvatga ega PSU tanlashi kerak, aks holda tizim beqaror ishlashi yoki umuman ishga tushmasligi mumkin.
Samaradorlik sertifikatlari
“80 Plus” sertifikati PSU’ning energiya samaradorligini ko’rsatadi — bu sertifikatga ega PSU kirish energiyasining kamida 80 foizini foydali quvvatga aylantiradi, qolgani issiqlik sifatida yo’qoladi. Sertifikat Bronze’dan Titanium’gacha bo’lgan darajalarga bo’linadi, yuqori daraja yuqoriroq samaradorlik va odatda yuqoriroq narxni anglatadi.
Modulli va modulsiz turlari
Modulli PSU’da foydalanuvchi faqat zarur kabellarni ulashi mumkin, keraksiz kabellar esa butunlay ajratilgan holda qoladi — bu korpus ichidagi kabellar tartibini yaxshilaydi va havo aylanishini oshiradi. Modulsiz PSU’da esa barcha kabellar doimiy ravishda biriktirilgan bo’ladi, bu arzonroq, ammo kabellarni boshqarish qiyinroq.
Tanlashda e’tiborga olinadigan omillar
PSU tanlashda nafaqat umumiy quvvat, balki ishonchli ishlab chiqaruvchi, samaradorlik sertifikati va zarur kabellar mavjudligini hisobga olish muhim. Sifatsiz yoki noto’g’ri tanlangan PSU nafaqat tizim barqarorligiga, balki komponentlarning uzoq muddatli xavfsizligiga ham ta’sir qilishi mumkin.
Bog’liq tushunchalar
Kompyuter, Uskuna, Kuchlanish, Samaradorlik, Motherboard, Komponent