Logical volume — fizik storage qurilmalaridan ajratib yaratiladigan, operatsion tizimga block device sifatida ko‘rinadigan mantiqiy disk. Linux LVM modelida bir yoki bir nechta physical volume storage pool — volume group’ga qo‘shiladi, undan esa kerakli hajmdagi logical volume’lar ajratiladi.
LVM qatlamlari
Physical volume (PV) disk, partition yoki boshqa block device’da LVM metadata va data extentlarini saqlaydi. Volume group (VG) bir nechta PV sig‘imini umumiy poolga birlashtiradi. Logical volume (LV) shu pooldagi extentlar xaritasidir. LV ustida file system, swap yoki database raw storage yaratilishi mumkin.
/dev/sda2 ─┐
├─ volume group ── lv_root
/dev/sdb1 ─┘ └─ lv_data
Bu abstraksiya dastur ko‘radigan device’ni muayyan disk sektorlariga qat’iy bog‘lamaydi. Extentlar yangi diskka ko‘chirilishi yoki LV bir nechta PV bo‘ylab kengaytirilishi mumkin.
Hajmni boshqarish
LV kattalashtirilganda avval block device xaritasi, so‘ng uning ustidagi file system kengayadi. Ba’zi vositalar ikkala amalni bir buyruqda muvofiqlashtiradi, lekin konseptual jihatdan ular alohida. File system turi online resize’ni qo‘llamasligi mumkin. Kichraytirish yanada xavfli: avval data file systemning yangi chegarasiga sig‘diriladi, keyin LV qisqartiriladi; teskari tartib data bloklarini kesib yuboradi.
VGga yangi PV qo‘shish bo‘sh extent beradi. Eski diskni chiqarishdan oldin undagi barcha ajratilgan extentlar boshqa PVga ko‘chiriladi. Metadata backup data backup emas; u mappingni tiklashga yordam beradi, ammo foydalanuvchi bloklarining nusxasini saqlamaydi.
Joylashtirish turlari
Linear LV extentlarni ketma-ket qurilmalarga joylaydi. Striped LV I/O’ni bir nechta diskka tarqatib throughputni oshiradi, ammo bitta disk yo‘qolsa butun LV ta’sirlanadi. Mirrored yoki RAID LV redundant nusxa saqlab chidamlilik beradi. Tanlov workload, failure domain va controller xususiyatlariga mos bo‘ladi.
Thin pool logical hajmi physical ajratilgan joydan kattaroq thin LV’lar yaratadi. Snapshot va clone umumiy bloklardan boshlanadi, faqat yozilgan o‘zgarishlar yangi joy egallaydi. Pool data yoki metadata maydoni to‘lsa barcha thin volume’larda I/O xatosi yuz berishi mumkin, shuning uchun monitoring muhim.
Snapshot
Classic LVM snapshot original LVning o‘zgarmagan bloklarini copy-on-write maydonida saqlaydi. Snapshot yaratilishi tez, lekin u band bo‘lib borgani sari performance ta’siri va overflow xavfi mavjud. File system yoki database flush qilinmasa nusxa crash-consistent bo‘ladi. Snapshotni uzoq muddatli, boshqa qurilmadagi backup deb qabul qilib bo‘lmaydi.
Xavfsizlik va nosozlik
Encryption LVM ostida butun PVni yoki ustida alohida LVni himoyalashi mumkin. Qatlam tanlovi key management, resize va snapshotning qaysi ma’lumotni ko‘rishiga ta’sir qiladi. LV permissionlari device node’ga kirishni boshqaradi, mount qilingan file system esa o‘z fayl ruxsatlarini qo‘llaydi.
Bir VGdagi ko‘p LV mustaqil nomga ega bo‘lsa ham bir xil fizik disk yoki controller failure domain’ini bo‘lishishi mumkin. Monitoring logical holat bilan birga pastdagi disk health, path error va RAID degradatsiyasini kuzatadi. LVM moslashuvchanlik beradi, lekin fizik nosozlikni o‘z-o‘zidan bartaraf etmaydi.
Nomlash va aktivatsiya
LV barqaror VG/LV nomi va UUID bilan aniqlanadi. Boot vaqtida device mapper tegishli mappinglarni aktivlashtiradi; root LV initramfs ichidagi LVM vositalarisiz topilmasligi mumkin. Klonlangan diskda takror UUID paydo bo‘lsa ikkala nusxani bir hostga ulashdan oldin identity yangilanadi.
Clusterda bitta VGni bir nechta node boshqarsa lock manager yoki faqat bitta owner siyosati zarur. Oddiy local LVM metadata’sini ikki host mustaqil yangilashi mappingni buzishi mumkin. Shared storage mavjudligi avtomatik ravishda shared-volume boshqaruvini bermaydi.
Bog‘liq tushunchalar
Physical volume, Volume group, Block storage, Thin provisioning, Snapshot, RAID, File system, Device mapper