ASN — internetdagi mustaqil routing siyosatiga ega tarmoqni aniqlaydigan raqamli identifikator. Uning to‘liq nomi Autonomous System Number hisoblanadi.
ASN asosan BGP protokolida ishlatiladi. Internet provayder, yirik tashkilot, cloud operator yoki content network o‘z prefikslarini ASN nomidan e’lon qiladi.
Autonomous System bitta router emas. U umumiy ma’muriy boshqaruv va routing siyosatiga ega tarmoqlar to‘plami.
Autonomous System
Autonomous System odatda quyidagi xususiyatlarga ega:
- yagona tashkilot tomonidan boshqariladi;
- internetga bir yoki bir nechta ulanishi bor;
- BGP routing policy qo‘llaydi;
- o‘z IP prefikslarini e’lon qiladi;
- boshqa ASlar bilan trafik almashadi;
- ichki routingni mustaqil boshqaradi.
Bir tashkilot bir nechta ASN ishlatishi mumkin. Bir ASN bir nechta data center va routerlarni qamrab olishi mumkin.
16 bitli ASN
Dastlab ASN 16 bitli edi.
Diapazon:
0–65535
Amalda ayrim qiymatlar maxsus maqsadlar uchun rezerv qilingan.
Internet o‘sishi bilan 16 bitli maydon yetarli bo‘lmay qoldi.
32 bitli ASN
32 bitli ASNlar qariyb 4,3 milliard qiymat beradi.
Yozilish usullari:
asplain
Oddiy decimal:
65551
4200000001
asdot
Yuqori va past 16 bitni nuqta bilan yozish:
1.15
Zamonaviy tizimlarda asplain ko‘proq qo‘llanadi.
Public ASN
Public ASN global internet BGP e’lonlarida ishlatiladi.
U odatda regional internet registry orqali ajratiladi:
- RIPE NCC;
- ARIN;
- APNIC;
- LACNIC;
- AFRINIC.
Tashkilot global routing policyga muhtojligini va boshqa talablarni asoslaydi.
Private ASN
Private ASN faqat ichki yoki yopiq BGP muhitida ishlatiladi.
Keng tarqalgan private diapazonlar:
64512–65534
4200000000–4294967294
Private ASN global internetga e’lon qilinmasligi kerak.
Provider mijoz route’ini internetga chiqarishda private ASNni AS_PATHdan olib tashlashi mumkin.
BGPdagi roli
BGP route bilan birga AS_PATH atributini uzatadi.
Misol:
AS_PATH: 64500 64496 64497
Bu route qaysi autonomous systemlar orqali kelganini bildiradi.
BGP loopni aniqlashda o‘z ASNini AS_PATH ichida ko‘rsa, route’ni rad etadi.
AS_PATH
AS_PATHning vazifalari:
- loop prevention;
- yo‘l uzunligini baholash;
- policy;
- trafikni boshqarish;
- troubleshooting;
- route origin tahlili.
Ko‘pincha qisqaroq AS_PATH afzal bo‘ladi, ammo local preference kabi atributlar undan oldin qaror qabul qilishi mumkin.
AS prepend
Tashkilot o‘z ASNini AS_PATHga bir necha marta qo‘shib e’lon qilishi mumkin.
Misol:
64500 64500 64500
Bu tashqi peerlar uchun yo‘lni uzunroq ko‘rsatadi.
AS prepend inbound trafikni boshqa kanalga yo‘naltirishga yordam berishi mumkin, lekin barcha peerlar bir xil policy ishlatmaydi.
Origin ASN
Route AS_PATHning oxiridagi ASN odatda prefiksni BGPga birinchi kiritgan origin AS hisoblanadi.
Masalan:
AS_PATH: 64496 64501 64510
Origin ASN — 64510.
RPKI Route Origin Authorization aynan qaysi ASN prefiksni e’lon qilishi mumkinligini tekshiradi.
Peering
Ikki AS BGP orqali route almashsa, peering hosil bo‘ladi.
Transit
Bir AS boshqa ASga butun internetga chiqish xizmatini beradi.
Settlement-free peering
Ikki tarmoq o‘z va mijoz trafikini to‘lovsiz almashishi mumkin.
Paid peering
Peering tijoriy shart bilan amalga oshiriladi.
ASN routing siyosatini aniq ajratishga yordam beradi.
Single-homed tashkilot
Faqat bitta providerga ulangan kichik tashkilotga har doim public ASN kerak emas.
- tashkilot prefiksini o‘z ASNidan e’lon qilishi;
- private ASN bilan BGP ulanishi;
- static route ishlatishi
mumkin.
Public ASN mustaqil global policy kerak bo‘lganda foydali.
Multihoming
Tashkilot ikki yoki undan ko‘p providerdan internet olsa, public ASN bilan prefiksini barcha provayderlarga e’lon qilishi mumkin.
Afzalliklari:
- redundancy;
- inbound policy;
- outbound policy;
- provider almashishda manzilni saqlash;
- traffic engineering.
Multihoming global routingga qo‘shimcha prefix va AS state qo‘shadi.
ASN va IP prefiks
ASN IP manzil blokining o‘zi emas.
ASN:
IP prefix:
- manzil oraliği;
- route destination.
Bir ASN ko‘plab prefiks e’lon qiladi. Bir prefiks turli vaqtda boshqa ASN tomonidan e’lon qilinishi mumkin.
ASN va tashkilot
ASN WHOIS yoki registry bazasida tashkilot bilan bog‘langan bo‘ladi.
Ma’lumotlar:
Bu ma’lumotlar yangilanmasa, incident va peering aloqasi qiyinlashadi.
Route leak
Route leakda AS o‘rganilgan route’ni noto‘g‘ri peer yoki providerga e’lon qiladi.
Masalan, mijoz bir providerdan olgan butun internet route’larini boshqa providerga uzatadi.
Natija:
- trafik noto‘g‘ri AS orqali o‘tadi;
- kanal to‘ladi;
- kechikish oshadi;
- packet loss;
- global uzilish.
AS relationship va export policy route leakni oldini oladi.
Prefix hijack
ASN o‘ziga tegishli bo‘lmagan prefiksni e’lon qilsa, prefix hijack yuz beradi.
BGP ko‘plab hollarda e’lonning qonuniy egasini o‘zi tekshirmaydi.
Himoya:
- prefix filter;
- RPKI;
- IRR;
- max-prefix;
- route monitoring;
- peer policy.
RPKI
RPKI prefiks egasiga qaysi origin ASN va maksimal prefix length ruxsat etilganini ROA orqali e’lon qilish imkonini beradi.
Route holati:
- Valid;
- Invalid;
- Not Found.
Operator invalid route’ni rad etishi mumkin.
RPKI butun AS_PATHni emas, asosan route originni tekshiradi.
AS_SET va confederation
BGPda AS_PATH segmentlari tarixan turli shakllarga ega.
AS_SEQUENCE
ASNlar tartiblangan yo‘l.
AS_SET
Aggregationda bir nechta originni tartibsiz ko‘rsatish uchun ishlatilgan. Zamonaviy internetda kam qo‘llanadi.
Confederation
Katta AS ichki boshqaruv uchun bir nechta sub-ASga bo‘linadi, tashqaridan esa bitta public ASN bo‘lib ko‘rinadi.
Route server
Internet Exchange Pointdagi route server ko‘plab ASlar orasida BGP route almashishni soddalashtiradi.
Participant route server bilan bitta yoki bir nechta session ochadi.
Route server odatda trafikning o‘zidan o‘tmaydi. U control plane route’larini tarqatadi.
AS_PATH ishlovi oddiy transit routerdan farq qilishi mumkin.
Diagnostika
ASN bilan bog‘liq BGP muammosida:
- local ASN;
- remote ASN;
- private yoki public ASN;
- AS_PATH;
- own-AS loop;
- prepend;
- remove-private-as;
- route map;
- RPKI;
- registry;
- peer relationship;
- confederation;
- max-prefix
tekshiriladi.
BGP session Bad Peer AS bilan yopilsa, ikki tomondagi neighbor ASN qiymati mos emas.
Bog‘liq tushunchalar
Autonomous System, BGP, AS_PATH, Public ASN, Private ASN, Peering, Transit, Multihoming, RPKI, Route leak, Prefix hijack