Cost — marshrutlash protokolida ma’lum link yoki yo‘ldan foydalanish nisbiy xarajatini ifodalovchi sonli metricdir. Link-state protokoli routerdan manzilgacha bo‘lgan link costlarini yig‘adi va odatda eng kichik umumiy qiymatli yo‘lni tanlaydi. Cost pul qiymati emas; u operator belgilagan texnik afzallik o‘lchovidir.
OSPFdagi hisoblash
OSPF implementatsiyalari interfeys costini reference bandwidthni interfeys bandwidthiga bo‘lish orqali avtomatik hosil qilishi mumkin. Masalan, reference 100 Mbit/s bo‘lsa, tezroq interfeyslarning ko‘pi bir xil minimal cost olishi mumkin. Gigabit va undan yuqori tarmoqlarda reference bandwidth barcha routerlarda mos ravishda oshirilmasa, protokol tezliklar farqini ajratmaydi.
Aniq formula va minimal qiymat platformaga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Operator interfeys costini qo‘lda belgilab, avtomatik hisobni almashtiradi. Qo‘lda qiymat bandwidthdan tashqari kechikish, narx, rezerv vazifasi yoki trafik siyosatini ifodalashi mumkin.
Yo‘l xarajati
SPF algoritmi yo‘ldagi har link costini qo‘shadi. Ikki 10-cost linkdan iborat yo‘lning jami qiymati 20 bo‘ladi. Bitta 15-cost linkli yo‘l qisqaroq hop soniga ega bo‘lsa ham afzal tanlanadi. Link-state routing hop sonini emas, yig‘indi metricni baholaydi.
Bir nechta yo‘lning costi teng bo‘lsa, router ECMP orqali bir necha nexthopni forwarding jadvaliga o‘rnatishi mumkin. Maksimal parallel yo‘llar soni va load balancing hash algoritmi platformaga bog‘liq. Teng cost control plane tanlovini bildiradi; paketlar har linkka aynan teng son bilan tarqalishi shart emas.
Kirish va chiqish yo‘nalishi
Interfeys costi odatda routerdan tashqariga chiqish yo‘nalishiga tegishli. Qarama-qarshi tomondagi router boshqa qiymat belgilashi mumkin. Natijada A dan B ga eng yaxshi yo‘l B dan A ga yo‘l bilan bir xil bo‘lmasligi mumkin. Asymmetric routing ko‘p holatda qonuniy, ammo stateful firewall va diagnostikaga ta’sir qiladi.
Bir tomondagi costni o‘zgartirib, ikki yo‘nalish trafikini birdan boshqarish taxmini noto‘g‘ri. Trafik engineering uchun topologiyaning har ikki tomonidagi SPF hisoblari va return path alohida ko‘riladi.
Tashqi va ichki routelar
OSPF ichki, inter-area va tashqi routelarni route type qoidalari bo‘yicha taqqoslaydi. Cost har doim turli route type ustuvorligini bosib ketmaydi. External type 1 yo‘lida tashqi metricga ichki cost qo‘shiladi; external type 2da esa tashqi metric asosiy bo‘lib, ichki xarajat ayrim tenglik holatida ishlatiladi.
Shuning uchun routing jadvalidagi yakuniy tanlovni tushunishda faqat bitta cost soniga qarash yetarli emas. Route turi, area, administrative distance va boshqa protokollardan kelgan yo‘llar ham tekshiriladi.
Rejalashtirish va o‘zgarish
Cost sxemasi katta tarmoq bo‘ylab izchil rejalashtiriladi. Core linklar uchun past, backup yoki qimmat WAN linklar uchun yuqori qiymat berilishi mumkin. Qiymatlar orasida kelajakdagi yangi darajalar uchun bo‘shliq qoldirish boshqarishni yengillashtiradi.
Cost o‘zgarishi ko‘p prefiksning yo‘lini birdan almashtirishi mumkin. Joriy etishdan oldin topologiya modeli yoki laboratoriyada SPF natijasi tekshiriladi. O‘zgarish paytida adjacency, route soni, link utilization va packet loss kuzatiladi. Juda tez dinamik cost almashtirish trafik tebranishi va qayta hisoblash yukini keltirishi mumkin.
Diagnostika
Router interfeys konfiguratsiyasi, link-state bazadagi metric va yakuniy route cost ketma-ket solishtiriladi. Kutilmagan qiymat reference bandwidth farqi, qo‘lda override yoki boshqa yo‘l turidan kelishi mumkin. Har routerda bir xil formula sozlangani inventar tekshiruvi bilan tasdiqlanadi.
Bog‘liq tushunchalar
OSPF, Link-state, Metric, SPF, ECMP, Reference bandwidth, Routing table