Zone — cloud region ichidagi alohida failure domain sifatida tashkil qilingan infratuzilma qismi. Odatda availability zone deb ataladi. Zone bir yoki bir nechta data center’dan tashkil topishi mumkin va boshqa zonalardan elektr, cooling yoki fizik risklar bo‘yicha ajratiladi.
Bir regiondagi bir nechta zone’dan foydalanish bitta data center yoki lokal infratuzilma nosozligiga chidamlilik beradi.
Failure domain
Failure domain — bitta muammo bir vaqtda ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan resurslar guruhi.
Zone darajasidagi xavflar:
Bitta zonadagi barcha serverni ko‘paytirish zone failure’dan himoya qilmaydi.
Region bilan aloqa
Region geografik hudud, zone esa region ichidagi alohida infratuzilma bo‘limi.
Zone’lar odatda bir-biriga past latency’li private network bilan ulangan.
Ular yetarlicha yaqin bo‘lib synchronous replicationni qo‘llashi mumkin.
Shu bilan birga umumiy regional risk butun zonalarga ta’sir qilishi mumkin.
Zone nomi
Provider zone’larni harf yoki kod bilan belgilaydi.
Accountlar orasida ayni ko‘rinadigan label bir xil fizik zonani anglatmasligi mumkin.
Bu capacity’ni tarqatish uchun ishlatilishi ehtimoli bor.
Cross-account architecture’da providerning zone ID yoki mapping qoidasi tekshiriladi.
Zonal resource
Ayrim resource ma’lum zonada yaratiladi:
U boshqa zonadagi instance’ga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanmasligi mumkin.
Resource yaratishda zone aniq tanlanadi.
Regional resource
Load balancer yoki ayrim managed service region darajasida bir nechta zonani qamrab olishi mumkin.
Provider ichki replicationni boshqaradi.
“Regional” resursning barcha zonal failure’ga avtomatik chidamli ekanini service hujjati belgilaydi.
Har service modeli farq qiladi.
Multi-zone deployment
Application instance’lari kamida ikki zonaga tarqatiladi.
Load balancer sog‘lom instance’ga traffic beradi.
Har zone mustaqil capacity bilan ishlashi kerak.
Bitta zone ketganda qolganlari to‘liq yukni ko‘tara olmasa outage davom etadi.
Capacity planning
Normal holatda har zone trafficning bir qismini oladi.
N+1 modelida bitta zone yo‘qolsa boshqalarda yetarli bo‘sh capacity bo‘ladi.
Autoscaling yangi instance ochishi mumkin, ammo capacity va startup vaqtiga tayanish xavfli.
Minimal reserve saqlanadi.
Database
High availability database primary va replica’ni turli zone’da joylashtirishi mumkin.
Primary failure’da failover bo‘ladi.
Synchronous replication data lossni kamaytiradi, ammo write latency qo‘shadi.
Application connection pool yangi endpointga ulanishi kerak.
Zonal disk
Block volume ma’lum zonaga bog‘langan bo‘lishi mumkin.
Boshqa zonadagi instance uni attach qila olmaydi.
Snapshotdan boshqa zonada yangi volume yaratish mumkin.
Failover uchun data replication yoki regional disk kerak.
Regional disk
Ba’zi storage resurslari bir regiondagi bir nechta zonada replication qiladi.
Bu zone failure’da volume availability’ni oshiradi.
Narx va write latency ko‘proq bo‘lishi mumkin.
Application file system va fencingni to‘g‘ri boshqaradi.
Network
Zone’lar orasidagi traffic odatda tez, ammo bepul bo‘lishi shart emas.
Chatty service va database replication cross-zone data transfer yaratadi.
Network partition ehtimoli ham mavjud.
Timeout va retry duplicated side effect yaratmasligi kerak.
Load balancer
Regional load balancer backendlarni bir nechta zonada tekshiradi.
Cross-zone load balancing trafficni boshqa zonaga yuborishi mumkin.
Agar o‘chirilgan bo‘lsa har zone o‘z local backend capacity’siga tayanadi.
Configuration architecturega mos bo‘ladi.
Autoscaling group
Instance distribution policy zonalar bo‘yicha balanslaydi.
Bir zonada capacity yetishmasa boshqasida ko‘proq instance ochilishi mumkin.
Strict balance va flexible allocation orasida tanlov mavjud.
Stateful workload zone ko‘chirishga tayyor bo‘ladi.
Kubernetes
Cluster node’lari zone labeliga ega.
Scheduler podlarni topology spread yoki anti-affinity bilan turli zone’ga joylashtiradi.
Persistent volume zone constraintga ega bo‘lishi mumkin.
Pod boshqa zone’ga ko‘chsa volume ulana olmasligi ehtimoli bor.
Quorum
Distributed system replica’larni turli zone’ga tarqatadi.
Uch replica uch zonada bo‘lsa bitta zone failure’da quorum saqlanishi mumkin.
Ikki zonada teng taqsimlangan quorum network partitionda murakkab.
Failure model consensus dizayniga ta’sir qiladi.
Maintenance
Provider ayrim zonada rejalashtirilgan ish bajarishi mumkin.
Application boshqa zone’da ishlashda davom etadi.
Biroq barcha instance bir xil zonada bo‘lsa maintenance downtime beradi.
Zonal diversity deployment standardiga kiritiladi.
Zone outage testi
Chaos yoki controlled test bitta zonadagi backendlarni o‘chiradi.
Tekshiriladi:
Faqat diagrammada multi-zone bo‘lish haqiqiy chidamlilikni kafolatlamaydi.
Zone va region DR
Multi-zone regional outage’dan himoya qilmaydi.
Regionning control plane yoki keng network muammosi barcha zone’ga ta’sir qilishi mumkin.
Kritik tizim alohida regiondagi disaster recovery’ni ko‘rib chiqadi.
Multi-zone HA va multi-region DR boshqa darajalar.
Topology-aware routing
Application requestni imkon qadar ayni zonadagi backend yoki storage’ga yuborishi mumkin. Bu cross-zone latency va transferni kamaytiradi. Local backend yo‘qolsa boshqa zonaga fallback bo‘ladi. Strict locality availability’ni pasaytirmasligi kerak.
Zone affinity
Ba’zi stateful workload volume sabab ma’lum zonaga bog‘lanadi. Scheduler va autoscaling shu constraintni bilishi kerak. Aks holda yangi instance boshqa zonada ochilib, kerakli diskni ulay olmaydi.
Bog‘liq tushunchalar
Availability zone, Failure domain, Cloud region, Multi-zone deployment, High availability, Zonal disk, Regional resource, Quorum, Cross-zone traffic, Disaster recovery