C Chiqarish operatori

Chiqarish operatori — dastur natijasini ekranga ko’rsatish vositasi. C’da bu vazifani printf funksiyasi bajaradi. U format belgilari orqali turli xil qiymatlarni — son, matn, belgi — aniq tartibda chiqaradi. printf ni mukammal bilish C dasturchisining asosiy ko’nikmasidir.

printf — “print formatted” so’zlaridan olingan, stdio.h kutubxonasidagi formatlangan chiqarish funksiyasi. U format satri va qiymatlarni qabul qiladi.

Oddiy chiqarish

printf matnni ekranga chiqaradi:

#include <stdio.h>

int main(void) {
    printf("Salom, UzbekDevs!\n");
    return 0;
}

Salom, UzbekDevs!

\n — yangi qator belgisi. Uni qo’ymasangiz, keyingi matn shu qatorda davom etadi.

Format belgilari

printf ning kuchi — format belgilari. Ular o’rniga qiymatlar qo’yiladi. Asosiylarini jadvalda ko’ramiz:

Amalda:

#include <stdio.h>

int main(void) {
    int yosh = 26;
    double narx = 15000.5;
    char daraja = 'A';
    printf("Yosh: %d, narx: %.2f, daraja: %c\n", yosh, narx, daraja);
    return 0;
}

Yosh: 26, narx: 15000.50, daraja: A

Har bir format belgisi o’z qiymati bilan almashdi. Qiymatlar tartib bo’yicha, vergul bilan ajratib beriladi.

Matn va son birga

printf matn va o’zgaruvchini bir yo’la chiqaradi:

#include <stdio.h>

int main(void) {
    char ism[] = "Farrux";
    int yosh = 26;
    printf("Ism: %s, yosh: %d\n", ism, yosh);
    return 0;
}

Ism: Farrux, yosh: 26

%s matn o’rniga ism ni, %d son o’rniga yosh ni qo’ydi. Diqqat: format belgisi va qiymat turi mos kelishi shart, aks holda natija noto’g’ri bo’ladi.

Hisob natijasini chiqarish

printf ichida hisob-kitob natijasini ham to’g’ridan-to’g’ri ko’rsatish mumkin:

#include <stdio.h>

int main(void) {
    int a = 15, b = 27;
    printf("Yig'indi: %d\n", a + b);
    return 0;
}

Yig'indi: 42

a + b avval hisoblandi, so’ng %d o’rniga qo’yildi. Bu ixcham va qulay.

Xulosa

Bu bo’limda printf funksiyasini, format belgilarini (%d, %f, %s, %c), matn va sonni birga chiqarishni va hisob natijasini ko’rsatishni ko’rib chiqdik. Muhim eslatma: format belgisi va qiymat turi mos bo’lishi shart. Keyingi darsda izohlarga o’tamiz.