Izoh (comment) — kompilyator e’tiborga olmaydigan, faqat inson uchun mo’ljallangan matn. Havaskor dasturchi izohni ortiqcha deb bilsa, tajribali muhandis undan kodni tushuntirish uchun foydalanadi. Katta loyihada kodni oylab keyin qaytib o’qiganingizda, aynan izohlar sizni qutqaradi.
Izoh — dastur ijrosiga ta’sir qilmaydigan, kompilyatsiya vaqtida tashlab yuboriladigan matn. C’da ko’p qatorli va (zamonaviy standartda) bir qatorli izohlar mavjud.
Ko’p qatorli izoh
C’ning an’anaviy izoh shakli /* va */ orasiga yoziladi:
#include <stdio.h>
int main(void) {
/* Bu foydalanuvchini salomlaydigan dastur */
printf("Salom, UzbekDevs!\n");
return 0;
}
Salom, UzbekDevs!
/* ... */ orasidagi matn, necha qator bo’lishidan qat’i nazar, e’tiborga olinmaydi. Bu — C’ning eng eski va universal izoh shakli.
Bir qatorli izoh
C99 standartidan boshlab C++’dan olingan // bir qatorli izoh ham qo’llab-quvvatlanadi:
#include <stdio.h>
int main(void) {
// Bu bir qatorli izoh
printf("UzbekDevs\n"); // izoh kod yonida ham bo'lishi mumkin
return 0;
}
UzbekDevs
// bilan boshlangan matn qator oxirigacha e’tiborga olinmaydi. Zamonaviy kompilyatorlar buni to’liq qo’llab-quvvatlaydi.
Izoh turlari
C izoh shakllarini jadvalda jamlaymiz:
| Belgi | Turi | Standart |
|---|---|---|
/* */ |
ko’p qatorli | barcha versiyalarda |
// |
bir qatorli | C99 va undan yangi |
Kodni vaqtincha o’chirish
Izohning amaliy foydasi — kodni o’chirmasdan turib, vaqtincha ishlamas qilish. Bu xatoni izlaganda juda qo’l keladi:
#include <stdio.h>
int main(void) {
char ism[] = "Master Sherkulov";
/* printf("Bu qator hozir ishlamaydi\n"); */
printf("%s\n", ism);
return 0;
}
Master Sherkulov
Ikkinchi printf izohga o’ralgani uchun faqat oxirgisi ishladi. Kodni butunlay o’chirmasdan sinash — professional ish uslubi.
Yaxshi izohning qoidasi
Muhim tamoyil: izoh kod nima qilishini emas, nega shunday qilinganini tushuntirishi kerak. x = x + 1; /* x ga bir qo'shamiz */ — bu yomon izoh. x = x + 1; /* yaxlitlashdagi kamomadni qoplash uchun */ — bu yaxshi izoh. Aynan shu farq havaskorni professionaldan ajratadi.
Xulosa
Bu bo’limda /* */ ko’p qatorli, // bir qatorli izohlarni, kodni vaqtincha o’chirishni va yaxshi izohning tamoyilini ko’rib chiqdik. Izoh — kodning hujjati. Keyingi darsda ma’lumot turlariga o’tamiz.