YouTube  Qo'shilish
Bosh sahifa Wiki Subdomain

Subdomain

Subdomain — asosiy domain oldiga qo‘shiladigan qo‘shimcha nom. U domain ichida alohida xizmat, bo‘lim yoki serverni ko‘rsatish uchun ishlatiladi.

Masalan, api.uzbekdevs.uz manzilida api subdomain, uzbekdevs.uz esa asosiy domain hisoblanadi.

Vazifasi

Subdomain quyidagi vazifalarni bajaradi:

  • sayt bo‘limlarini ajratish;
  • API uchun alohida manzil yaratish;
  • admin panelni alohida domain ostida ko‘rsatish;
  • blog, docs, cdn kabi xizmatlarni ajratish;
  • test va staging muhitlarini alohida qilish;
  • turli server yoki hostinglarga yo‘naltirish;
  • DNS recordlar orqali alohida boshqarish.

Subdomain asosiy domain doirasida mustaqil manzil sifatida ishlaydi.

Subdomain qanday ishlaydi?

Subdomain DNS record orqali server yoki boshqa domain nomiga bog‘lanadi.

Oddiy jarayon:

  • subdomain yaratiladi;
  • DNS’da unga A, CNAME yoki boshqa record qo‘shiladi;
  • browser subdomainni DNS orqali tekshiradi;
  • kerakli IP yoki target topiladi;
  • request serverga yuboriladi.

Subdomain asosiy domaindan alohida DNS recordga ega bo‘lishi mumkin.

Subdomain misollari

Keng ishlatiladigan subdomainlar:

  • www.example.com;
  • api.example.com;
  • admin.example.com;
  • blog.example.com;
  • docs.example.com;
  • cdn.example.com;
  • staging.example.com;
  • mail.example.com.

Har bir subdomain turli xizmatga yo‘naltirilishi mumkin.

www subdomain

www tarixiy jihatdan web saytni bildiruvchi subdomain sifatida ishlatilgan.

Masalan:

  • www.uzbekdevs.uz;
  • uzbekdevs.uz.

Ko‘p saytlar www va asosiy domainni bir-biriga redirect qiladi yoki ikkalasini bir xil saytga bog‘laydi.

API subdomain

API uchun alohida subdomain ishlatish keng tarqalgan.

Misollar:

  • api.example.com;
  • api.uzbekdevs.uz.

Bu frontend va backendni manzil darajasida ajratish imkonini beradi.

Admin subdomain

Admin panel uchun alohida subdomain ishlatilishi mumkin.

Misollar:

  • admin.example.com;
  • dashboard.example.com;
  • panel.example.com.

Admin subdomain access control, firewall, VPN yoki authentication siyosati bilan alohida himoyalanishi mumkin.

Staging subdomain

Staging — productiondan oldingi test muhiti. U ko‘pincha subdomain orqali ochiladi.

Misollar:

  • staging.example.com;
  • test.example.com;
  • dev.example.com.

Staging subdomain yangi versiyani tekshirish, dizayn ko‘rish va deploydan oldin sinash uchun ishlatiladi.

DNS record bilan bog‘liqligi

Subdomain ishlashi uchun DNS record kerak.

Subdomain uchun ishlatiladigan recordlar:

Masalan, api.uzbekdevs.uz A record orqali backend server IP manziliga yo‘naltirilishi mumkin.

Wildcard subdomain

Wildcard subdomain — bitta DNS record orqali ko‘p subdomainlarni qamrab olish usuli.

Misol:

*.example.com

Bu a.example.com, b.example.com, user.example.com kabi subdomainlarga umumiy qoida berishi mumkin.

Wildcard SaaS platformalar, multi-tenant tizimlar va dynamic subdomainlarda ishlatiladi.

Subdomain va path farqi

Subdomain va URL path boshqa-boshqa tushunchalar.

  • api.example.com — subdomain;
  • example.com/api — path;
  • subdomain DNS orqali alohida sozlanadi;
  • path web server yoki application router orqali boshqariladi;
  • subdomain alohida service yoki serverga yo‘naltirilishi mumkin.

Masalan, docs.uzbekdevs.uz va uzbekdevs.uz/docs texnik jihatdan farqli yondashuvlar bo‘lishi mumkin.

SSL certificate bilan bog‘liqligi

Subdomain HTTPS orqali ishlashi uchun certificate kerak bo‘ladi.

Variantlar:

Masalan, *.uzbekdevs.uz wildcard certificate bir nechta subdomainni qamrab olishi mumkin.

Cookie domain va subdomainlar bilan bog‘liq ishlaydi. Cookie faqat ma’lum domain yoki subdomain doirasida yuborilishi mumkin.

Masalan:

  • cookie faqat api.example.com uchun bo‘lishi mumkin;
  • yoki .example.com orqali subdomainlarga ham tegishli bo‘lishi mumkin.

Cookie sozlamalari authentication va security uchun muhim.

Dasturlashdagi o‘rni

Subdomain web infratuzilmada xizmatlarni ajratish, API, admin panel, staging, CDN va multi-tenant arxitektura yaratish uchun ishlatiladi. U DNS, SSL certificate, cookie va routing bilan bevosita bog‘liq.

Bog‘liq tushunchalar

Domain, DNS, DNS record, CNAME, A record, SSL certificate, HTTPS, Cookie, API, Hosting