A record — Domain Name System ichida domen yoki host nomini 32 bitli IPv4 manzil bilan bog‘laydigan resurs yozuvidir. “A” harfi address so‘zini bildiradi. Brauzer example.com nomiga murojaat qilganda DNS resolver shu nom uchun A recordni topib, masalan 203.0.113.10 kabi IPv4 manzilni qaytarishi mumkin.
Yozuv tuzilishi
DNS zone faylida A record odatda quyidagi qismlarga ega:
www 3600 IN A 203.0.113.10
www yozuv nomi, 3600 TTL, IN internet klassi, A yozuv turi va oxirgi qiymat IPv4 manzilidir. To‘liq host nomi zone origin bilan birlashtiriladi. Zone apex uchun ko‘pincha @ belgisi ishlatiladi.
TTL resolver va oraliq keshlar javobni necha soniya saqlashi mumkinligini bildiradi. TTL tugamaguncha authoritative serverdagi yangi IP barcha foydalanuvchiga darhol ko‘rinmasligi mumkin. “DNS propagation” deb ataladigan kechikish ko‘pincha aynan mavjud keshlarning amal qilish muddati bilan bog‘liq.
So‘rov jarayoni
Stub resolver so‘rovni recursive resolverga yuboradi. Keshda javob bo‘lmasa, resolver root, top-level domain va authoritative nameserverlar zanjiri orqali kerakli zonega yetadi. Authoritative server A recordni qaytaradi, recursive resolver uni TTL bo‘yicha keshlaydi va mijozga uzatadi.
A record transport protokoli yoki portni belgilamaydi. U faqat nomni IPv4 manzilga bog‘laydi. Brauzer keyin HTTP yoki HTTPS ulanishini kerakli portda alohida o‘rnatadi.
Bir nechta manzil
Bitta nom uchun bir nechta A record berilishi mumkin. Resolver javobda bir nechta IPni qaytaradi, mijoz ulardan birini tanlaydi. Bu oddiy trafik taqsimoti yoki geografik DNSning bir qismi bo‘lishi mumkin, ammo health check va failover xatti-harakati DNS provider siyosatiga bog‘liq.
Bir xil IP bir nechta domen nomiga ham xizmat qilishi mumkin. HTTP Host sarlavhasi va TLS SNI serverga qaysi virtual host so‘ralganini bildiradi. Shu sababli A recorddagi IP domen uchun ajratilgan yagona server bo‘lishi shart emas.
IPv6 va aliaslar
IPv6 manzil AAAA recordda saqlanadi. CNAME esa nomni boshqa canonical nomga yo‘naltiradi; uning yakunida A yoki AAAA javobi topilishi mumkin. DNS standartlarida CNAME mavjud nomda boshqa data recordlar bilan birga ishlatilmaydi. Zone apexda CNAME cheklovi sabab ayrim providerlar ALIAS yoki ANAME deb ataladigan o‘ziga xos xizmatlarni taklif qiladi.
O‘zgarish va xavfsizlik
IP almashtirishdan oldin TTLni pasaytirish eski kesh umrini kamaytirishi mumkin, lekin bu faqat avvalgi yuqori TTL tugagach to‘liq ta’sir qiladi. DNSSEC javobning haqiqiyligi va o‘zgarmaganligini tekshiradi; u IPdagi serverning o‘zini himoya qilmaydi. HTTPS sertifikati va server xavfsizligi alohida qatlamdir.
Wildcard A record
Wildcard yozuv, masalan *.example.com, aniq record mavjud bo‘lmagan ayrim subdomain so‘rovlariga javob beradi. U barcha chuqurlikdagi nomlarni avtomatik qamrab oladi degan ma’no bermaydi; DNS wildcard mosligi label va mavjud node qoidalariga bog‘liq. Aniq api.example.com yozuvi wildcarddan ustun keladi. Wildcard IPni qaytargani web server har nomni qabul qiladi degani emas: virtual host va TLS sertifikati alohida mos bo‘lishi kerak. Noto‘g‘ri wildcard mavjud bo‘lmagan hostlarni ham qonuniy serverga olib kelib, routing yoki cookie xavfini kengaytirishi mumkin.
Bog‘liq tushunchalar
DNS, IPv4, AAAA record, CNAME record, TTL, nameserver, DNSSEC