git commit — o’zgarishlarni loyiha tarixiga doimiy saqlaydigan buyruq. Har bir commit — tarixdagi bir “surat” (nuqta) bo’lib, unga istalgan payt qaytish mumkin. add bilan tanishdik; endi commit ni chuqurroq — uning xabari, tuzatish va qisqartmalar bilan o’rganamiz.
git commit — staging area’dagi o’zgarishlarni tarixga saqlaydigan buyruq. Har bir commit noyob identifikator (hash), muallif, sana va xabarga ega bo’ladi.
Oddiy commit
git commit -m bilan xabar berib saqlaymiz:
git add salom.txt
git commit -m "Salomlashuv qo'shildi"
[main a1b2c3d] Salomlashuv qo'shildi
1 file changed, 1 insertion(+)
-m "..." — commit xabari. Chiqishda a1b2c3d — commitning qisqartirilgan hash’i (noyob identifikator), main — tarmoq nomi.
add va commit’ni birlashtirish
Kuzatilayotgan (oldin add qilingan) fayllar uchun -am bilan add va commit ni bir buyruqda bajarish mumkin:
git commit -am "Matn yangilandi"
[main d4e5f6a] Matn yangilandi
1 file changed, 2 insertions(+), 1 deletion(-)
-am — -a (barcha kuzatilayotgan o’zgarishlarni add qiladi) va -m (xabar) ning birikmasi. Diqqat: bu faqat allaqachon kuzatilayotgan fayllarga ishlaydi; yangi fayl uchun baribir git add kerak.
Oxirgi commit’ni tuzatish
Agar oxirgi commit’da xato qilsangiz (xabarda xatolik yoki fayl unutilgan bo’lsa), uni --amend bilan tuzatasiz:
git commit --amend -m "To'g'ri xabar"
[main d4e5f6a] To'g'ri xabar
Date: ...
--amend yangi commit yaratmaydi — oxirgisini qayta yozadi. Diqqat: allaqachon push qilingan commit’ni --amend qilish tavsiya etilmaydi, chunki tarix o’zgaradi.
Yaxshi commit xabari
Commit xabari muhim — u tarixni tushunarli qiladi. Yaxshi xabar qoidalarini jadvalda ko’ramiz:
| Yomon | Yaxshi |
|---|---|
| “o’zgartirish” | “Foydalanuvchi kirish formasi qo’shildi” |
| “fix” | “Nol bo’lish xatosi tuzatildi” |
| “update” | “README ga o’rnatish yo’riqnomasi qo’shildi” |
Xabar buyruq shaklida (nima qilinishini), qisqa (50 belgigacha) va aniq bo’lsin. Bu kelajakda o’zingizga va jamoaga yordam beradi.
Xulosa
Bu bo’limda git commit -m bilan saqlashni, -am bilan add+commit’ni, --amend bilan tuzatishni va yaxshi commit xabarini ko’rib chiqdik. Commit — tarixdagi qaytish mumkin bo’lgan nuqtadir. Keyingi darsda git status bilan repository holatini ko’rishga o’tamiz.