Go Lang Kirish

Bu qo’llanma — Go (Golang) dasturlash tili bilan tanishtiruvchi kirish. Men, Farrukh Sherkulov, siz bilan birga Google yaratgan bu zamonaviy tilning asoslari bilan tanishaman. Go — soddaligi, tezligi va kuchli parallellik imkoniyatlari bilan mashhur; u serverlar, bulut xizmatlari va tarmoq dasturlarida keng qo’llaniladi.

Go (Golang) — 2009-yilda Google tomonidan yaratilgan, kompilyatsiya qilinadigan, statik tipizatsiyalangan dasturlash tili. U soddalik, tezlik va o’rnatilgan parallellikni birlashtiradi.

Nega Go?

Go C tilining tezligini zamonaviy tilning qulayligi bilan uyg’unlashtiradi. U ataylab sodda qilib yaratilgan: ortiqcha murakkab konstruksiyalar yo’q, kod toza va o’qiladigan. Go’ning eng kuchli tomoni — goroutinalar orqali osongina parallel dasturlash. Aynan shuning uchun Docker, Kubernetes va ko’plab bulut tizimlari Go’da yozilgan.

Go kodi to’g’ridan-to’g’ri mashina kodiga kompilyatsiya qilinadi — bu uni juda tez qiladi. Ayni paytda u avtomatik xotira boshqaruviga (garbage collector) ega.

Birinchi dastur

An’anaviy birinchi dastur quyidagicha ko’rinadi:

package main

import "fmt"

func main() {
    fmt.Println("Salom, UzbekDevs!")
}

Salom, UzbekDevs!

Bu kichik dasturda muhim tushunchalar bor. package main — dastur asosiy paketda ekanini bildiradi. import "fmt" — formatlash/chiqarish kutubxonasini ulaydi. func main() — dasturning boshlanish nuqtasi. fmt.Println — ekranga matn chiqaradi.

O’zgaruvchi bilan ishlash

Go’da o’zgaruvchi var bilan yoki qisqa := operatori bilan e’lon qilinadi:

package main

import "fmt"

func main() {
    var ism string = "Master Sherkulov"
    yosh := 30
    fmt.Printf("Salom, %s! Yoshingiz %d.\n", ism, yosh)
}

Salom, Master Sherkulov! Yoshingiz 30.

var ism string — to’liq e’lon, yosh := 30 esa qisqa shakl (tur avtomatik aniqlanadi). Printf format belgilari (%s, %d) bilan chiqaradi — bu C’ga o’xshaydi.

Kompilyatsiya va ishga tushirish

Go kodi go run bilan darhol ishga tushiriladi yoki go build bilan bajariluvchi faylga kompilyatsiya qilinadi:

go run salom.go

Salom, UzbekDevs!

go run faylni kompilyatsiya qilib, darhol ishga tushirdi. Katta loyihalar uchun go build mustaqil bajariluvchi fayl yaratadi.

Go xususiyatlari

Go nima bilan ajralib turishini jadvalda ko’ramiz:

Xulosa

Kirish qismida Go nima ekanini, uning soddalik va tezligini, birinchi dasturning tuzilishini (package, import, func main), var/:= o’zgaruvchilarni va kompilyatsiyani ko’rib chiqdik. Go — zamonaviy, tez va sodda til.