Ruby Range

Range — boshlanish va tugash qiymati orasidagi barcha qiymatlarni ifodalovchi klass. Massivdek har bir elementni alohida yozish shart emas — faqat chegaralarni ko’rsatish yetarli.

Range — boshlanish..tugash yoki boshlanish...tugash shaklida yoziladigan, ketma-ket qiymatlar oralig’ini ifodalovchi klass. Ikki nuqta oxirgi qiymatni qamraydi, uch nuqta esa qamramaydi.

Qamrovchi va qamramaydigan oraliq

Ikki nuqta (..) va uch nuqta (...) orasidagi farq — Range’dagi eng muhim nozik jihat:

qamrovchi = (1..5)
qamramaydigan = (1...5)

puts qamrovchi.to_a.inspect
puts qamramaydigan.to_a.inspect

[1, 2, 3, 4, 5]
[1, 2, 3, 4]

1..5 — 5 ni ham o’z ichiga oladi (qamrovchi). 1...5 — 5 gacha, lekin 5siz (qamramaydigan). Bu farqni chalkashtirish siklda “off-by-one” xatolarga olib keladigan eng keng tarqalgan sabablardan biri.

Range’ni sikl va shartda ishlatish

Range o’zi ustida to’g’ridan-to’g’ri iteratsiya qilinishi va shart tekshirishda ishlatilishi mumkin:

(1..5).each { |son| print son, " " }
puts

yosh = 26
puts (18..65).include?(yosh)
puts (18..65).cover?(yosh)

1 2 3 4 5 
true
true

each — har bir qiymat ustida amal bajaradi. include? va cover? qiymat oraliqda bor-yo’qligini tekshiradi — sonlar uchun ikkalasi bir xil ishlaydi, lekin cover? faqat chegaralarni solishtirgani uchun tezroq.

Harflar oralig’i

Range faqat sonlar bilan emas, ketma-ket qiymat bera oladigan har qanday tur (masalan, harflar) bilan ham ishlaydi:

harflar = ("a".."e")
puts harflar.to_a.inspect

["a", "b", "c", "d", "e"]

Ruby harflarni alifbo tartibida ketma-ket biladi, shuning uchun "a".."e" mantiqan 1..5 bilan bir xil tarzda ishlaydi.

Massiv kesimida Range

Oldingi darsda ko’rgan massiv kesish (slicing) amalida Range aynan shu klass edi:

sonlar = [10, 20, 30, 40, 50]
puts sonlar[1..3].inspect
puts sonlar[(1...3)].inspect

[20, 30, 40]
[20, 30]

[1..3] — 1 dan 3-indeksgacha (qamrab olib), [1...3] esa 3-indeksni qamramaydi. Range’ning ikki shakli shu yerda ham xuddi shu mantiq bilan ishlaydi.