RIP

RIP — routerlar o‘rtasida IP marshrutlarini avtomatik almashadigan distance-vector routing protokoli. Uning to‘liq nomi Routing Information Protocol hisoblanadi.

RIP tarmoqdagi yo‘l sifatini asosan routerlar soni bilan o‘lchaydi. Har bir oraliq router bitta hop sifatida hisoblanadi. Router o‘ziga ma’lum bo‘lgan tarmoqlarni qo‘shnilariga e’lon qiladi, qo‘shnilar esa qabul qilingan qiymatga bir hop qo‘shib, o‘z routing jadvalini yangilaydi.

RIPning tuzilishi sodda bo‘lgani uchun routing asoslarini o‘rganishda qulay. Biroq konvergentsiya tezligi, 15 hop chegarasi va kanal sifatini faqat routerlar soni orqali baholashi sababli katta zamonaviy tarmoqlarda kam qo‘llanadi.

Distance-vector tamoyili

Distance-vector protokolida router butun tarmoq topologiyasining to‘liq xaritasini saqlamaydi. U har bir manzil tarmog‘iga qancha masofa borligini va keyingi paketni qaysi qo‘shniga yuborish kerakligini biladi.

RIP jadvalidagi asosiy ma’lumotlar:

• manzil tarmog‘i;
• subnet maska yoki prefiks;
• next hop;
• chiqish interfeysi;
• hop count;
• marshrutning amal qilish holati;
• timer qiymatlari.

Router qo‘shnisidan yangi marshrut olganda unga bir hop qo‘shadi. Yangi yo‘lning hop count qiymati mavjud yo‘ldan kichik bo‘lsa, routing jadvali yangilanadi. Teng metrikali yo‘llarda ayrim implementatsiyalar bir nechta marshrutni saqlab, trafikni taqsimlashi mumkin.

Hop count

RIPda eng katta yaroqli masofa 15 hop hisoblanadi. 16 hop esa manzilga yetib bo‘lmasligini bildiradi.

Masalan, bir subnetga borish uchun paket 3 ta routerdan o‘tsa, RIP metrikasi 3 bo‘ladi. Kanal tezligi 10 Gbit/s yoki 10 Mbit/s bo‘lishidan qat’i nazar, routerlar soni bir xil bo‘lsa, RIP ularni teng yo‘l deb ko‘rishi mumkin.

Bu xususiyat ikki asosiy cheklovni keltirib chiqaradi:

1. 15 tadan ko‘p routerli yo‘nalish RIP orqali ishlamaydi.
2. Protokol bandwidth, kechikish, paket yo‘qolishi yoki kanal barqarorligini metrikaning asosiy qismi sifatida hisobga olmaydi.

Marshrut yangilanishlari

RIP routerlar routing jadvalini davriy ravishda qo‘shnilariga yuboradi. Klassik yangilanish oralig‘i ko‘pincha 30 soniya bo‘ladi. Aniq qiymat va timerlar qurilma implementatsiyasiga qarab farq qilishi mumkin.

RIPda quyidagi timerlar uchraydi:

Timer	Vazifasi
Update timer	Davriy routing yangilanishini yuborish oralig‘i
Invalid timer	Yangilanish kelmasa, marshrutni yaroqsiz deb belgilash muddati
Hold-down timer	Beqaror yoki noto‘g‘ri yangilanishni vaqtincha qabul qilmaslik
Flush timer	Yaroqsiz marshrutni routing jadvalidan butunlay o‘chirish muddati

Topologiyada o‘zgarish bo‘lsa, router odatiy davrni kutmasdan triggered update yuborishi mumkin. Bu ishlamay qolgan yo‘l haqidagi ma’lumotni tezroq tarqatadi.

Routing loop muammosi

Distance-vector protokollarida routerlar eski ma’lumot asosida bir-birini noto‘g‘ri yo‘l deb qabul qilishi mumkin. Natijada paket ikki yoki undan ortiq router orasida aylanib qoladi.

Masalan, A routerdagi tarmoq uzildi. B router bu tarmoq A orqali mavjud deb bilgan, A esa keyingi yangilanishda Bning eski e’lonini yangi yo‘l deb qabul qilishi mumkin. Metrika bosqichma-bosqich oshib, 16 ga yetguncha noto‘g‘ri marshrut saqlanib qoladi. Bu holat count to infinity deb ataladi.

RIP loop ehtimolini kamaytirish uchun bir nechta mexanizmdan foydalanadi.

Split horizon

Router marshrutni qaysi interfeys orqali o‘rgangan bo‘lsa, uni o‘sha interfeys orqali qayta e’lon qilmaydi. Bu ikki router orasidagi oddiy looplarning oldini oladi.

Route poisoning

Ishlamay qolgan marshrut 16 hop qiymati bilan e’lon qilinadi. Qo‘shnilar bu prefiksga yetib bo‘lmasligini biladi.

Poison reverse

Router o‘rgangan marshrutni o‘sha qo‘shniga 16 hop ko‘rinishida qayta e’lon qiladi. Bu qo‘shniga mazkur router orqali qaytish yo‘li yo‘qligini aniq ko‘rsatadi.

Hold-down

Marshrut yaroqsiz bo‘lgandan keyin ma’lum muddat shubhali yangilanishlar qabul qilinmaydi. Bu eski ma’lumotning tezda yana jadvalga qaytishini cheklaydi.

RIPv1

RIPv1 klassli routing protokoli hisoblanadi. U routing yangilanishida subnet maskani yubormaydi. Router prefiks chegarasini eski A, B va C klasslari yoki qabul qiluvchi interfeys ma’lumoti asosida aniqlaydi.

RIPv1 xususiyatlari:

• yangilanishlarni broadcast orqali yuboradi;
• CIDR va VLSMni to‘liq qo‘llamaydi;
• marshrut autentifikatsiyasiga ega emas;
• discontiguous subnetlarda muammo tug‘dirishi mumkin;
• IPv4 bilan ishlaydi.

RIPv1 zamonaviy tarmoq talablariga mos kelmaydi va asosan tarixiy ahamiyatga ega.

RIPv2

RIPv2 yangilanish tarkibida subnet maskani yuboradi. Shu sababli classless routing, CIDR va VLSM bilan ishlay oladi.

RIPv2 quyidagi imkoniyatlarga ega:

• multicast 224.0.0.9 manzilidan foydalanish;
• subnet maskani uzatish;
• next-hop maydoni;
• route tag;
• autentifikatsiya;
• classless routing.

RIPv2 odatda UDP 520-port orqali ishlaydi. Oddiy matnli autentifikatsiya kuchli himoya bermaydi. Kriptografik autentifikatsiya qo‘llab-quvvatlanishi qurilma va konfiguratsiyaga bog‘liq.

RIPng

RIPng — IPv6 uchun ishlab chiqilgan RIP varianti. U IPv6 prefikslarini tarqatadi va UDP 521-portdan foydalanadi.

RIPng yangilanishlari IPv6 multicast manzili orqali yuboriladi. IPv6da qo‘shnilar bilan aloqa qilishda link-local manzillar muhim o‘rin tutadi. RIPv2dagi ayrim autentifikatsiya imkoniyatlari RIPng xabarining o‘zida takrorlanmaydi; himoya IPv6 va boshqa mexanizmlar orqali tashkil qilinishi mumkin.

RIP marshrutining tanlanishi

RIP ichida kichik hop count yaxshi yo‘l hisoblanadi. Biroq routerda bir vaqtning o‘zida statik marshrut, OSPF, BGP va RIP marshruti mavjud bo‘lishi mumkin. Bunday holatda faqat RIP metrikasi yetarli emas.

Router avval routing manbasining ishonchlilik qiymatini, ya’ni platformaga xos administrative distance yoki route preference qiymatini hisobga oladi. Keyin tanlangan protokol ichidagi metrika solishtiriladi.

RIP orqali o‘rganilgan marshrut boshqa protokol marshrutidan ustun yoki past turishi qurilma ishlab chiqaruvchisi va sozlamaga bog‘liq.

Passive interface

RIP yoqilgan interfeys har doim qo‘shniga routing yangilanishi yuborishi shart emas. Foydalanuvchi kompyuterlari ulangan LAN interfeysi passive qilib belgilanadi.

Passive interface holatida:

• shu subnet routing jarayoniga kiritilishi mumkin;
• interfeys orqali RIP yangilanishi yuborilmaydi;
• keraksiz routing ma’lumoti foydalanuvchi segmentiga chiqmaydi;
• soxta router bilan qo‘shnichilik xavfi kamayadi.

Routerlar o‘rtasidagi interfeys esa yangilanish almashishi uchun faol qoladi.

Diagnostika

RIP marshruti kelmasa yoki noto‘g‘ri yo‘l tanlansa, quyidagilar tekshiriladi:

• RIP versiyasi;
• UDP port va ACL qoidalari;
• passive interface holati;
• subnetning routing jarayoniga kiritilishi;
• split horizon;
• hop count qiymati;
• autentifikatsiya;
• route filtering;
• timerlar;
• route redistribution;
• next hopga yetish imkoniyati.

Routing jadvalida marshrut bo‘lishi paket albatta manzilga yetishini anglatmaydi. Qaytish yo‘li, interfeys holati, ARP yoki Neighbor Discovery va firewall siyosati ham tekshiriladi.

Bog‘liq tushunchalar

Routing, Distance-vector, Hop count, Routing loop, Split horizon, Route poisoning, RIPv1, RIPv2, RIPng, UDP, CIDR, VLSM, OSPF