LIKE, IN, BETWEEN operatorlari — WHERE sharti ichida moslashuvchan qidiruv imkonini beruvchi operatorlar. LIKE — matn namunasi bo’yicha, IN — ro’yxatdan bittasi bo’yicha, BETWEEN — oraliq bo’yicha qidiradi. Ular murakkab shartlarni sodda va o’qiladigan qiladi.
LIKE, IN, BETWEEN —
WHEREsharti operatorlari.LIKEmatn namunasini,INqiymatlar ro’yxatini,BETWEENesa qiymat oralig’ini tekshiradi.
Boshlang’ich jadval
Quyidagi foydalanuvchilar jadvali bilan ishlaymiz:
| id | ism | yosh | shahar |
|---|---|---|---|
| 1 | Farrux | 26 | Toshkent |
| 2 | Master Sherkulov | 30 | Toshkent |
| 3 | Aziz | 22 | Samarqand |
| 4 | Dilnoza | 28 | Buxoro |
LIKE — namuna bo’yicha qidirish
LIKE matnni namuna bo’yicha qidiradi. % — istalgan miqdordagi belgi, _ — bitta belgi o’rniga turadi. Masalan, ismi “F” bilan boshlanadiganlar:
SELECT ism FROM foydalanuvchilar
WHERE ism LIKE 'F%';
Natija:
| ism |
|---|
| Farrux |
'F%' — “F bilan boshlanib, keyin istalgan belgilar” degani. '%ux' — “ux bilan tugaydigan”, '%a%' — “ichida a bo’lgan” degan ma’noni beradi. Bu qidiruv maydonlarida juda ko’p ishlatiladi.
LIKE namunalari
% va _ belgilarining ishlashini jadvalda ko’ramiz:
| Namuna | Ma’nosi | Mos keladi |
|---|---|---|
'F%' |
F bilan boshlanadi | Farrux |
'%z' |
z bilan tugaydi | Aziz |
'%she%' |
ichida “she” bor | Master Sherkulov |
'A___' |
A + 3 belgi | Aziz |
IN — ro’yxatdan bittasi
IN qiymat berilgan ro’yxatdan biriga teng bo’lsa qatorni tanlaydi. Bu bir necha OR ni qisqartiradi:
SELECT ism, shahar FROM foydalanuvchilar
WHERE shahar IN ('Samarqand', 'Buxoro');
Natija:
| ism | shahar |
|---|---|
| Aziz | Samarqand |
| Dilnoza | Buxoro |
IN ('Samarqand', 'Buxoro') — “shahri shu ikkovidan biri” degani. Bu shahar = 'Samarqand' OR shahar = 'Buxoro' ning qisqa va o’qiladigan shakli.
BETWEEN — oraliq bo’yicha
BETWEEN qiymat berilgan oraliqda (ikki chegara ham kiradi) bo’lsa qatorni tanlaydi:
SELECT ism, yosh FROM foydalanuvchilar
WHERE yosh BETWEEN 25 AND 29;
Natija:
| ism | yosh |
|---|---|
| Farrux | 26 |
| Dilnoza | 28 |
BETWEEN 25 AND 29 — yoshi 25 dan 29 gacha (ikkovi ham kiradi) bo’lganlar. Bu yosh >= 25 AND yosh <= 29 ning qisqa shakli. Sanalar va narxlar oralig’ini tekshirishda ham ishlatiladi.
Xulosa
Bu bo’limda LIKE (namuna bo’yicha, % va _), IN (ro’yxatdan bittasi) va BETWEEN (oraliq) operatorlarini ko’rib chiqdik. Ular qidiruv shartlarini moslashuvchan va o’qiladigan qiladi. Keyingi darsda bog’lanishlar (JOINS) ning birinchi qismiga o’tamiz.