do…while takrorlash operatori — while ning “ukasi”, ammo muhim farqi bilan. while shartni tanadan oldin tekshiradi, do...while esa avval tanani bir marta bajarib, so’ng shartni tekshiradi. Ya’ni tana kamida bir marta ishlashi kafolatlanadi.
do…while — avval tanani bir marta bajarib, so’ng shartni tekshiradigan sikl. Shart yolg’on bo’lsa ham, tana kamida bir marta ishlaydi.
Oddiy do…while
do blokidagi kod avval bajariladi, so’ng while sharti tekshiriladi:
<?php
$i = 1;
do {
echo "Qadam: $i\n";
$i++;
} while ($i <= 5);
?>
Qadam: 1
Qadam: 2
Qadam: 3
Qadam: 4
Qadam: 5
Bu while bilan bir xil natija berdi, chunki shart boshidan rost edi. Farq shart yolg’on bo’lganda ko’rinadi.
Kamida bir marta bajarilish
do...while ning tub farqi: shart boshidanoq yolg’on bo’lsa ham, tana bir marta bajariladi:
<?php
$i = 10;
do {
echo "Qiymat: $i\n";
$i++;
} while ($i < 5);
?>
Qiymat: 10
Diqqat: shart ($i < 5) boshidanoq yolg’on bo’lsa-da, do bloki bir marta bajarildi. Bu — do...while ning whiledan asosiy farqi.
while va do…while farqi
Ikkovining farqini jadvalda ko’rib olamiz:
| Xususiyat | while |
do...while |
|---|---|---|
| Shart tekshiruvi | tanadan oldin | tanadan keyin |
| Minimal bajarilish | 0 marta | 1 marta |
| Qachon qulay | shart oldindan noma’lum | kamida bir marta kerak bo’lsa |
Qachon do…while ishlatiladi?
do...while ko’pincha foydalanuvchidan ma’lumot so’rashda ishlatiladi — masalan, menyu ko’rsatib, tanlov kutish. Bunday holatda menyu kamida bir marta ko’rsatilishi kerak, keyin esa shartga qarab takrorlanadi. Aynan shu vaziyat uchun do...while ideal.
Xulosa
Bu bo’limda do...while sikli, uning tanani kamida bir marta bajarishi, whiledan farqi va amaliy qo’llanishini ko’rib chiqdik. Tana kamida bir marta ishlashi kerak bo’lganda do...while to’g’ri tanlov. Keyingi darsda for takrorlash operatoriga o’tamiz.