PHP IF..else (shart amali)

Shart amali (if, elseif, else) — dasturga “aql” beradigan tushuncha. Shu paytgacha o’rgangan hamma narsa — o’zgaruvchilar, operatorlar, solishtirish — aynan shu yerda birlashib, dasturning qaror qabul qilishini ta’minlaydi. Shartsiz dastur ketma-ket bajariladi; shart bilan esa u vaziyatga qarab turli yo’l tanlaydi.

Shart amali — berilgan mantiqiy shart rost bo’lgandagina ma’lum kod blokini bajaradigan tuzilma. PHP’da u if, elseif va else orqali quriladi.

Oddiy if

Eng sodda shakl — agar shart rost bo’lsa, blok bajariladi:

<?php
$yosh = 20;
if ($yosh >= 18) {
    echo "Siz voyaga yetgansiz";
}
?>

Siz voyaga yetgansiz

Shart dumaloq qavs ( ) ichida, bajariladigan blok esa jingalak qavs { } ichida yoziladi.

if…else

else shart rost bo’lmagan holatni ushlaydi:

<?php
$yosh = 15;
if ($yosh >= 18) {
    echo "Kirish ruxsat etildi";
} else {
    echo "Kechirasiz, yoshingiz yetarli emas";
}
?>

Kechirasiz, yoshingiz yetarli emas

Shart yolg’on bo’lgani uchun dastur else blokini bajardi.

if…elseif…else

Ko’p variantli qarorlar uchun elseif ishlatiladi. Shartlar yuqoridan pastga tekshiriladi va birinchi rost topilgani bajariladi:

<?php
$ball = 85;
if ($ball >= 90) {
    echo "A'lo";
} elseif ($ball >= 70) {
    echo "Yaxshi";
} elseif ($ball >= 50) {
    echo "Qoniqarli";
} else {
    echo "Qoniqarsiz";
}
?>

Yaxshi

$ball 85 bo’lgani uchun birinchi shart yolg’on, ikkinchisi rost — shu blok bajarilib, tekshiruv to’xtadi. Diqqat: PHP’da elseif bir so’z bo’lib yoziladi.

Qisqa (ternar) shart

PHP bir qatorli shartni ham qo’llab-quvvatlaydi — bu qiymat tanlashda qulay:

<?php
$yosh = 20;
$holat = ($yosh >= 18) ? "voyaga yetgan" : "voyaga yetmagan";
echo $holat;
?>

voyaga yetgan

Bu shakl shart ? rost_natija : yolg'on_natija tarzida o’qiladi. Ternar operator kodni ixcham qiladi, ammo murakkab holatlarda oddiy if o’qilroq.

Xulosa

Bu bo’limda if, elseif, else va qisqa ternar shartni — dasturga qaror qabul qilishni o’rgatdik. Shart amali — dastur mantig’i va moslashuvchanligining asosi. Keyingi darsda switch — ko’p tarmoqli tanlash operatoriga o’tamiz.