PHP Sintaksisi

Sintaksis — tilning grammatikasi, ya’ni kodni qanday yozish kerakligini belgilaydigan qoidalar to’plami. PHP sintaksisi C va boshqa tillarga o’xshaydi, biroq o’ziga xos xususiyatlari bor: <?php teglari va $ bilan boshlanuvchi o’zgaruvchilar. Ularni tushunmasdan turib toza kod yozib bo’lmaydi.

Sintaksis — dasturlash tilida belgilar, kalit so’zlar va tuzilmalarni to’g’ri joylashtirish qoidalari. PHP’da kod maxsus teglar orasiga yoziladi.

PHP teglari

Barcha PHP kodi <?php va ?> teglari orasida yoziladi. Tashqaridagi hamma narsa oddiy matn (HTML) sifatida qaraladi:

<?php
echo "Bu PHP kodi";
?>

Bu PHP kodi

Agar fayl faqat PHP kodidan iborat bo’lsa, yopuvchi ?> tegini tashlab ketish tavsiya etiladi — bu tasodifiy bo’sh joy xatolarining oldini oladi.

Instruksiyalar va nuqta-vergul

PHP’da har bir buyruq (instruksiya) nuqta-vergul (;) bilan tugaydi. Uni unutish eng ko’p uchraydigan xato:

<?php
echo "Birinchi qator";
echo "\n";
echo "Ikkinchi qator";
?>

Birinchi qator
Ikkinchi qator

Har bir echo ; bilan tugadi. \n — yangi qator belgisi (u qo’shtirnoq ichida ishlaydi).

O’zgaruvchilar va katta-kichik harf

PHP’da o’zgaruvchilar $ bilan boshlanadi. Muhim noziklik: PHP o’zgaruvchi nomlarida katta-kichik harfni farqlaydi, biroq funksiya va kalit so’zlarda farqlamaydi:

<?php
$ism = "Farrux";
$Ism = "Master Sherkulov";
echo $ism . " va " . $Ism;
?>

Farrux va Master Sherkulov

$ism va $Ism — ikki xil o’zgaruvchi. Diqqat: PHP’da matnlarni birlashtirish uchun nuqta (.) ishlatiladi, boshqa tillardagi + emas.

Bloklar va jingalak qavslar

Kod bloklari jingalak qavslar ({ }) bilan ajratiladi. Ular shart, sikl va funksiya tanasini belgilaydi:

<?php
$yosh = 20;
if ($yosh >= 18) {
    echo "Voyaga yetgan";
}
?>

Voyaga yetgan

if sharti dumaloq qavs ( ) ichida, bajariladigan blok esa jingalak qavs { } ichida yoziladi. Bu tuzilma butun tilda takrorlanadi.

Xulosa

Bu bo’limda PHP sintaksisining asoslarini — <?php ?> teglari, nuqta-vergul, $ bilan o’zgaruvchilar, matnni . bilan birlashtirish va jingalak qavsli bloklarni ko’rib chiqdik. Sintaksis — bu kodning grammatikasi. Keyingi darsda izohlarga o’tamiz.