PHP Operatorlar

Operatorlar — qiymatlar ustida amal bajaradigan maxsus belgilar. Ular dasturning barcha hisob-kitobi va mantig’ining asosi. PHP operatorlarni bir necha guruhga ajratadi: arifmetik, o’zlashtirish, solishtirish va mantiqiy. Ularni tizimli ko’rib chiqamiz.

Operator — bir yoki bir necha operand ustida ma’lum amalni bajaradigan belgi. Natijasi yangi qiymat bo’ladi.

Arifmetik operatorlar

Bular sonlar ustida matematik amal bajaradi:

<?php
$a = 15;
$b = 4;
echo $a + $b . "\n";   // qo'shish
echo $a % $b . "\n";   // qoldiq
echo $a ** $b;         // daraja
?>

19
3
50625

+, -, *, / — oddiy amallar; % — qoldiq; ` — daraja. Bo'lish (/`) PHP’da doim aniq natija beradi.

O’zlashtirish operatorlari

O’zlashtirish operatorlari o’zgaruvchiga qiymat beradi va amalni qisqartiradi:

Amalda:

<?php
$hisob = 100;
$hisob += 50;
$hisob++;
echo $hisob;
?>

151

Diqqat: PHP’da .= operatori matnlarni birlashtirib o’zlashtiradi — bu tilning o’ziga xosligi.

Solishtirish operatorlari

PHP’da solishtirishning ikki muhim varianti bor: == va ===:

<?php
var_dump(5 == "5");    // faqat qiymat
var_dump(5 === "5");   // qiymat va tur
var_dump(5 != 3);
?>

bool(true)
bool(false)
bool(true)

Bu PHP’ning muhim noziklik. == turlarni avtomatik o’giradi (5 va "5" ni teng deb biladi), === esa ham qiymat, ham tur bir xil bo’lishini talab qiladi. Aniqlik uchun === ishlating — bu kutilmagan xatolarning oldini oladi.

Mantiqiy operatorlar

Bir necha shartni birlashtirish uchun && (VA), || (YOKI), ! (EMAS) ishlatiladi:

<?php
$yosh = 26;
$faol = true;
var_dump($yosh > 18 && $faol);
var_dump($yosh > 30 || $faol);
var_dump(!$faol);
?>

bool(true)
bool(true)
bool(false)

&& — barchasi rost bo’lsagina rost; || — kamida bittasi rost bo’lsa rost; ! — teskarisiga o’giradi.

Xulosa

Bu bo’limda arifmetik, o’zlashtirish (+=, .=), solishtirish (== va ===) va mantiqiy (&&, ||, !) operatorlarni ko’rib chiqdik. Eng muhim eslatma: aniqlik uchun === ishlating. Keyingi darsda shart amali — if...else ga o’tamiz.