PHP O'zgaruvchilar

O’zgaruvchilar — dasturlashning eng bazaviy tushunchasi. Har qanday ma’lumot — foydalanuvchi ismi, mahsulot narxi, hisob natijasi — o’zgaruvchida saqlanadi. PHP’da o’zgaruvchining o’ziga xosligi shundaki, u $ belgisi bilan boshlanadi va turi oldindan e’lon qilinmaydi.

O’zgaruvchi — xotirada ma’lumot saqlaydigan nomlangan idish. PHP dinamik tipizatsiyalangan — o’zgaruvchi turi qiymatga qarab avtomatik aniqlanadi.

O’zgaruvchi yaratish

PHP’da o’zgaruvchi $nom = qiymat; shaklida yaratiladi. Turni yozish shart emas:

<?php
$ism = "Master Sherkulov";
$yosh = 30;
$narx = 15000.50;
$faol = true;

echo $ism;
?>

Master Sherkulov

Har bir o’zgaruvchi $ bilan boshlandi. $ism matn, $yosh son, $faol mantiqiy qiymat — turni PHP o’zi qiymatga qarab aniqladi.

Qiymatni o’zgartirish va tur o’zgaruvchanligi

O’zgaruvchining qiymatini istagancha o’zgartirish mumkin, hatto turini ham:

<?php
$mahsulot = "Telefon";   // hozir matn
echo $mahsulot;
echo "\n";
$mahsulot = 100;         // endi son, eski qiymat yo'qoldi
echo $mahsulot;
?>

Telefon
100

Yangi qiymat berilganda eskisi yo’qoladi, tur ham qiymatga qarab o’zgaradi. Bu PHP’ning dinamik tabiati.

Matnni birlashtirish va joylash

PHP’da matn va o’zgaruvchini birlashtirishning ikki usuli bor. Ularni jadvalda ko’ramiz:

Amalda:

<?php
$ism = "Farrux";
$yosh = 26;
echo "Salom, " . $ism . "!";       // nuqta bilan birlashtirish
echo "\n";
echo "Salom, $ism! Yoshingiz $yosh."; // qo'shtirnoq ichida joylash
?>

Salom, Farrux!
Salom, Farrux! Yoshingiz 26.

Muhim noziklik: qo’shtirnoq (") ichida o’zgaruvchi qiymatiga almashadi, apostrof (') ichida esa almashmaydi — u so’zma-so’z chiqadi.

O’zgaruvchi nomlash qoidalari

O’zgaruvchi nomi $ dan keyin harf yoki pastki chiziq bilan boshlanadi, raqam bilan boshlanmaydi. PHP nomlarda katta-kichik harfni farqlaydi:

<?php
$foydalanuvchiIsmi = "Farrux";
$_maxfiy = "yashirin";
echo $foydalanuvchiIsmi;
?>

Farrux

Nomni mazmunli qo’ying: $x emas, $foydalanuvchiIsmi. Bu kodni o’qishni osonlashtiradi va kelajakda vaqtingizni tejaydi.

Xulosa

Bu bo’limda PHP’da o’zgaruvchi yaratish ($), dinamik tur, qiymatni o’zgartirish, matnni . bilan birlashtirish va qo’shtirnoq ichida joylashni ko’rib chiqdik. Eng muhim eslatma: qo’shtirnoq o’zgaruvchini almashtiradi, apostrof esa yo’q. Keyingi darsda echo va print bilan chop etishga o’tamiz.