PHP String funksiyalari

String funksiyalari — matnni qayta ishlash uchun PHP beradigan boy vositalar to’plami. Matn uzunligini o’lchash, katta harfga o’girish, qidirish, almashtirish, bo’lakka ajratish — bularning bari tayyor funksiyalar orqali bir qatorda bajariladi. PHP matn bilan ishlashda ayniqsa kuchli.

String funksiyasi — matn ustida ma’lum amal bajaradigan o’rnatilgan PHP funksiyasi. Ular asl satrni o’zgartirmaydi, balki natijani qaytaradi.

Eng ko’p ishlatiladigan funksiyalar

Asosiy string funksiyalarini jadvalda ko’rib chiqamiz:

Uzunlik va registr

Matn uzunligini o’lchash va harflarni katta/kichik qilish — eng ko’p uchraydigan amallar:

<?php
$matn = "UzbekDevs";
echo strlen($matn) . "\n";
echo strtoupper($matn) . "\n";
echo strtolower($matn) . "\n";
?>

9
UZBEKDEVS
uzbekdevs

strlen uzunlikni (9 belgi), strtoupper katta harfli, strtolower esa kichik harfli nusxani berdi.

Qidirish va almashtirish

Matn ichidan so’zni topish va almashtirish uchun strpos va str_replace ishlatiladi:

<?php
$matn = "Salom, Farrux";
echo strpos($matn, "Farrux") . "\n";
echo str_replace("Farrux", "Master Sherkulov", $matn);
?>

7
Salom, Master Sherkulov

strpos “Farrux” so’zi 7-indeksdan boshlanishini ko’rsatdi, str_replace esa uni yangi matn bilan almashtirdi.

Qism satr va tozalash

substr satrning bir bo’lagini ajratadi, trim esa chetdagi ortiqcha probellarni oladi:

<?php
$matn = "UzbekDevs platformasi";
echo substr($matn, 0, 9) . "\n";   // boshidan 9 belgi
$xom = "  salom  ";
echo "[" . trim($xom) . "]";       // probellar olinadi
?>

UzbekDevs
[salom]

substr($matn, 0, 9) boshidan 9 ta belgini oldi, trim esa chetdagi probellarni tozaladi (qavslar buni yaqqol ko’rsatadi).

Matnni bo’laklarga ajratish

explode funksiyasi matnni berilgan belgi bo’yicha massivga ajratadi — bu ma’lumotni qayta ishlashda juda foydali:

<?php
$royxat = "telefon,noutbuk,smart soat";
$massiv = explode(",", $royxat);
echo $massiv[1];
?>

noutbuk

explode(",", ...) matnni vergul bo’yicha uch elementli massivga ajratdi. Bu, masalan, CSV ma’lumotini o’qishda ishlatiladi.

Xulosa

Bu bo’limda string funksiyalarini — strlen, strtoupper, strpos, str_replace, substr, trim va explode — ko’rib chiqdik. Bu funksiyalar matnni qayta ishlashni bir qatorda bajaradi. Keyingi darsda sonlar (float va int) bilan ishlashga o’tamiz.