Dart Kutubxonalar

Kutubxonalar (libraries) — tayyor kod to’plamlari bo’lib, ular dasturchi ishini keskin osonlashtiradi. Har bir vazifani noldan yozish o’rniga, boshqalar yozgan va sinovdan o’tgan kutubxonalardan foydalanasiz: matematik hisob, JSON, tarmoq so’rovlari. Dart’da kutubxonalar import orqali ulanadi.

Kutubxona (library) — qayta ishlatiladigan kod to’plami. Dart’da o’rnatilgan (standart), tashqi (pub.dev) va o’z kutubxonalaringiz bo’ladi.

O’rnatilgan kutubxonalar

Dart bir necha standart kutubxona bilan keladi. Ular dart: prefiksi bilan ulanadi:

import 'dart:math';

void main() {
  print(sqrt(144));
  print(max(10, 25));
  print(Random().nextInt(6) + 1);   // 1 dan 6 gacha
}

12.0
25
4

dart:math — matematik funksiyalar kutubxonasi. sqrt (ildiz), max (kattasi), Random (tasodifiy son) — bularning bari tayyor. Buni noldan yozish shart emas.

Asosiy standart kutubxonalar

Dart’ning eng ko’p ishlatiladigan o’rnatilgan kutubxonalarini jadvalda ko’ramiz:

dart:core avtomatik ulanadi — shuning uchun print, int, String ni ulashsiz ishlatasiz.

Tashqi kutubxonalar — pub.dev

Dart’ning eng katta kuchi — pub.dev ombori. U yerda minglab tayyor kutubxona bor. Ular pubspec.yaml fayliga qo’shilib, import bilan ulanadi:

import 'package:http/http.dart' as http;

void main() {
  print("http kutubxonasi ulandi");
  // http.get(...) bilan tarmoq so'rovi yuboriladi
}

http kutubxonasi ulandi

package:http/... — pub.dev’dan o’rnatilgan tashqi kutubxona. as http esa unga qisqa nom berdi. Bu naqsh Flutter loyihalarida doimo uchraydi.

Import turlari

import ning turli shakllarini bilish foydali:

import 'dart:math';                    // butun kutubxona
import 'dart:math' as m;               // qisqa nom bilan
import 'dart:math' show sqrt, max;     // faqat kerakli qismlar

as — kutubxonaga taxallus beradi, show — faqat kerakli qismlarni oladi. Bu nom to’qnashuvlarining oldini oladi va kodni toza qiladi.

Xulosa

Bu bo’limda kutubxonalarni — o’rnatilgan (dart:math, dart:io), tashqi (pub.dev, package:) va import turlarini (as, show) — ko’rib chiqdik. Kutubxonalar tayyor kodni qayta ishlatishning asosidir. Keyingi darsda enumlarga o’tamiz.