Dart Operatorlar (Amallar)

Operatorlar (amallar) — qiymatlar ustida amal bajaradigan maxsus belgilar. Ular dasturning barcha hisob-kitobi va mantig’ining asosi. Dart operatorlarni bir necha guruhga ajratadi: arifmetik, o’zlashtirish, solishtirish va mantiqiy. Ularni tizimli ko’rib chiqamiz.

Operator — bir yoki bir necha operand ustida ma’lum amalni bajaradigan belgi. Natijasi yangi qiymat bo’ladi.

Arifmetik operatorlar

Bular sonlar ustida matematik amal bajaradi:

void main() {
  int a = 15, b = 4;
  print(a + b);   // qo'shish
  print(a - b);   // ayirish
  print(a * b);   // ko'paytirish
  print(a / b);   // bo'lish (double)
  print(a ~/ b);  // butun bo'lish
  print(a % b);   // qoldiq
}

19
11
60
3.75
3
3

Diqqat: Dart’da oddiy bo’lish (/) doim double (3.75) beradi. Butun bo’lish uchun maxsus ~/ operatori ishlatiladi — bu Dart’ning o’ziga xosligi. % — qoldiq.

O’zlashtirish operatorlari

O’zlashtirish operatorlari o’zgaruvchiga qiymat beradi va amalni qisqartiradi:

Amalda:

void main() {
  int hisob = 100;
  hisob += 50;
  hisob++;
  print(hisob);
}

151

Solishtirish operatorlari

Solishtirish operatorlari natijada bool (true/false) qaytaradi:

void main() {
  int yosh = 26;
  print(yosh > 18);    // katta
  print(yosh == 30);   // teng
  print(yosh != 30);   // teng emas
}

true
false
true

Diqqat: solishtirish uchun ikkita teng (==), o’zlashtirish uchun bitta teng (=) ishlatiladi. Dart’da matnlarni ham == bilan solishtirish mumkin.

Mantiqiy operatorlar

Bir necha shartni birlashtirish uchun && (VA), || (YOKI), ! (EMAS) ishlatiladi:

void main() {
  int yosh = 26;
  bool faol = true;
  print(yosh > 18 && faol);   // ikkalasi ham rost
  print(yosh > 30 || faol);   // kamida bittasi rost
  print(!faol);               // teskarisiga
}

true
true
false

&& — barchasi rost bo’lsagina rost; || — kamida bittasi rost bo’lsa rost; ! — teskarisiga o’giradi.

Xulosa

Bu bo’limda arifmetik (jumladan Dart’ga xos ~/), o’zlashtirish (+=, ++), solishtirish (==) va mantiqiy (&&, ||, !) operatorlarni ko’rib chiqdik. Dart’da butun bo’lish ~/ bilan bajariladi. Keyingi darsda operatorlar bilan chuqurroq ishlashga o’tamiz.