Dart O'zgaruvchilar

O’zgaruvchilar — dasturlashning eng bazaviy tushunchasi. Har qanday ma’lumot — foydalanuvchi ismi, mahsulot narxi, hisob natijasi — o’zgaruvchida saqlanadi. Dart’da o’zgaruvchini turi bilan yoki var orqali e’lon qilish mumkin, ammo har ikki holatda ham tur qat’iy saqlanadi.

O’zgaruvchi — xotirada ma’lumot saqlaydigan nomlangan idish. Dart statik tipizatsiyalangan — o’zgaruvchi turi aniqlangach o’zgarmaydi.

O’zgaruvchi e’lon qilish

Dart’da o’zgaruvchini aniq tur bilan yoki var bilan e’lon qilish mumkin:

void main() {
  String ism = "Master Sherkulov";
  int yosh = 30;
  double narx = 15000.50;
  bool faol = true;
  print(ism);
  print(yosh);
}

Master Sherkulov
30

Har bir o’zgaruvchi o’z turiga ega: String — matn, int — butun son, double — kasr son, bool — mantiqiy qiymat.

var — turni avtomatik aniqlash

var bilan e’lon qilganda, Dart turni qiymatdan avtomatik aniqlaydi, ammo tur baribir qat’iy qoladi:

void main() {
  var ism = "Farrux";   // String deb aniqlanadi
  var yosh = 26;        // int deb aniqlanadi
  print("$ism: $yosh");
}

Farrux: 26

var kodni qisqartiradi, ammo ism doim String bo’lib qoladi — unga son bera olmaysiz. Bu Python’ning dinamik turidan farq qiladi.

dynamic — haqiqiy dinamik tur

Agar o’zgaruvchi turini haqiqatan o’zgartirmoqchi bo’lsangiz, dynamic ishlatiladi. Farqni jadvalda ko’ramiz:

dynamic bilan bir o’zgaruvchi turini o’zgartirish mumkin:

void main() {
  dynamic qiymat = "matn";
  print(qiymat);
  qiymat = 42;           // endi son
  print(qiymat);
}

matn
42

Diqqat: dynamic ni ehtiyotkorlik bilan ishlating — u tur xavfsizligini yo’qotadi. Amaliyotda var yoki aniq tur afzal.

Qiymatni o’zgartirish

O’zgaruvchining qiymatini (turini emas) istagancha o’zgartirish mumkin:

void main() {
  int hisob = 100;
  hisob = hisob + 50;
  print(hisob);
}

150

Xulosa

Bu bo’limda Dart’da o’zgaruvchi e’lon qilish, var bilan avtomatik aniqlash, dynamic bilan farqi va qiymatni o’zgartirishni ko’rib chiqdik. Dart’da tur qat’iy saqlanadi. Keyingi darsda o’zgarmaslarga o’tamiz.