Darsliklar Dart Ro’yxatlar (Lists)

Dart Dart Ro’yxatlar (Lists)

Ro’yxatlar (Lists) — bir necha qiymatni tartibli saqlaydigan eng ko’p ishlatiladigan to’plam. Foydalanuvchilar, mahsulotlar, natijalar — ko’p ma’lumotni birgalikda saqlash uchun List ishlatiladi. U Dart’da (va ayniqsa Flutter’da) doimo uchraydi.

Listtartiblangan, indekslanadigan qiymatlar to’plami. U kvadrat qavs [] ichida yoziladi va indeks noldan boshlanadi.

Ro’yxat yaratish

Ro’yxat kvadrat qavs ichida e’lon qilinadi:

void main() {
  var mahsulotlar = ["telefon", "noutbuk", "smart soat"];
  print(mahsulotlar);
  print(mahsulotlar.length);
  print(mahsulotlar[0]);
}
[telefon, noutbuk, smart soat]
3
telefon

length — elementlar sonini, mahsulotlar[0] esa birinchi elementni beradi (indeks noldan).

Element qo’shish va o’zgartirish

Ro’yxatga add bilan element qo’shish, indeks bilan o’zgartirish mumkin:

void main() {
  var sonlar = [10, 20, 30];
  sonlar.add(40);        // oxiriga qo'shadi
  sonlar[0] = 99;        // birinchisini o'zgartiradi
  sonlar.remove(20);     // qiymat bo'yicha o'chiradi
  print(sonlar);
}
[99, 30, 40]

add qo’shdi, [0] = o’zgartirdi, remove o’chirdi. Bular ro’yxat bilan ishlashning asosiy metodlari.

Foydali metodlar

List ko’plab qulay metodlarga ega. Eng muhimlarini jadvalda ko’ramiz:

Metod Vazifasi
add() oxiriga qo’shadi
remove() qiymat bo’yicha o’chiradi
contains() bor-yo’qligini tekshiradi
sort() tartiblaydi
map() har elementni o’zgartiradi
where() shart bo’yicha filtrlaydi

map va where — funksional metodlar

map har elementni o’zgartiradi, where esa shart bo’yicha filtrlaydi. Bular Dart’ning kuchli funksional imkoniyatlari:

void main() {
  var narxlar = [10000, 25000, 5000];
  var chegirmali = narxlar.map((n) => n * 0.9).toList();
  var qimmat = narxlar.where((n) => n > 8000).toList();
  print(chegirmali);
  print(qimmat);
}
[9000.0, 22500.0, 4500.0]
[10000, 25000]

map har narxga chegirma qo’lladi, where esa 8000 dan qimmat narxlarni ajratdi. .toList() natijani ro’yxatga aylantiradi. Bu Flutter’da ma’lumotni qayta ishlashda doimo uchraydi.

Xulosa

Bu bo’limda List yaratish, add/remove, foydali metodlar va funksional map/where ni ko’rib chiqdik. List — ko’p ma’lumot bilan ishlashning asosiy quroli. Keyingi darsda to’plamlar (Sets) ga o’tamiz.