Ro’yxatlar (Lists) — bir necha qiymatni tartibli saqlaydigan eng ko’p ishlatiladigan to’plam. Foydalanuvchilar, mahsulotlar, natijalar — ko’p ma’lumotni birgalikda saqlash uchun List ishlatiladi. U Dart’da (va ayniqsa Flutter’da) doimo uchraydi.
List — tartiblangan, indekslanadigan qiymatlar to’plami. U kvadrat qavs
[]ichida yoziladi va indeks noldan boshlanadi.
Ro’yxat yaratish
Ro’yxat kvadrat qavs ichida e’lon qilinadi:
void main() {
var mahsulotlar = ["telefon", "noutbuk", "smart soat"];
print(mahsulotlar);
print(mahsulotlar.length);
print(mahsulotlar[0]);
}
[telefon, noutbuk, smart soat]
3
telefon
length — elementlar sonini, mahsulotlar[0] esa birinchi elementni beradi (indeks noldan).
Element qo’shish va o’zgartirish
Ro’yxatga add bilan element qo’shish, indeks bilan o’zgartirish mumkin:
void main() {
var sonlar = [10, 20, 30];
sonlar.add(40); // oxiriga qo'shadi
sonlar[0] = 99; // birinchisini o'zgartiradi
sonlar.remove(20); // qiymat bo'yicha o'chiradi
print(sonlar);
}
[99, 30, 40]
add qo’shdi, [0] = o’zgartirdi, remove o’chirdi. Bular ro’yxat bilan ishlashning asosiy metodlari.
Foydali metodlar
List ko’plab qulay metodlarga ega. Eng muhimlarini jadvalda ko’ramiz:
| Metod | Vazifasi |
|---|---|
add() |
oxiriga qo’shadi |
remove() |
qiymat bo’yicha o’chiradi |
contains() |
bor-yo’qligini tekshiradi |
sort() |
tartiblaydi |
map() |
har elementni o’zgartiradi |
where() |
shart bo’yicha filtrlaydi |
map va where — funksional metodlar
map har elementni o’zgartiradi, where esa shart bo’yicha filtrlaydi. Bular Dart’ning kuchli funksional imkoniyatlari:
void main() {
var narxlar = [10000, 25000, 5000];
var chegirmali = narxlar.map((n) => n * 0.9).toList();
var qimmat = narxlar.where((n) => n > 8000).toList();
print(chegirmali);
print(qimmat);
}
[9000.0, 22500.0, 4500.0]
[10000, 25000]
map har narxga chegirma qo’lladi, where esa 8000 dan qimmat narxlarni ajratdi. .toList() natijani ro’yxatga aylantiradi. Bu Flutter’da ma’lumotni qayta ishlashda doimo uchraydi.
Xulosa
Bu bo’limda List yaratish, add/remove, foydali metodlar va funksional map/where ni ko’rib chiqdik. List — ko’p ma’lumot bilan ishlashning asosiy quroli. Keyingi darsda to’plamlar (Sets) ga o’tamiz.