Java For sikl operatori

for sikli — takrorlash sonini oldindan bilganingizda ishlatiladigan eng qulay sikl. while da hisoblagichni alohida e’lon qilib, alohida oshirsak, for uch amalni — boshlang’ich qiymat, shart va oshirishni — bir qatorga jamlaydi. Bu kodni ixcham va o’qiladigan qiladi.

for — takrorlash sonini boshqarish uchun boshlash, shart va qadam ifodalarini bitta sarlavhada birlashtiradigan sikl. U aniq sonli takrorlar uchun ideal.

for tuzilishi

for sarlavhasi uch qismdan iborat: for (boshlash; shart; qadam). Ularni amalda ko’ramiz:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        for (int i = 1; i <= 5; i++) {
            System.out.println("Qadam: " + i);
        }
    }
}

Qadam: 1
Qadam: 2
Qadam: 3
Qadam: 4
Qadam: 5

Uch qismning har biri o’z vazifasini bajaradi: int i = 1 — hisoblagichni yaratadi (bir marta), i <= 5 — har takrordan oldin tekshiriladi, i++ — har takrordan keyin bajariladi.

Teskari va qadamli sikl

for ni teskari yo’nalishda yoki kattaroq qadam bilan ham yozish mumkin:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        for (int i = 5; i >= 1; i--) {
            System.out.print(i + " ");
        }
        System.out.println();
        for (int i = 0; i <= 10; i += 2) {
            System.out.print(i + " ");
        }
    }
}

5 4 3 2 1 
0 2 4 6 8 10 

Birinchi sikl teskari sanadi, ikkinchisi ikkitadan oshdi. Qadamni o’zgartirib, siklni to’liq boshqarasiz.

Ichma-ich for (nested loop)

Sikl ichida sikl — jadval bilan ishlashda ishlatiladi. Ko’paytirish jadvalining bir qismini chiqaramiz:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        for (int i = 1; i <= 3; i++) {
            for (int j = 1; j <= 3; j++) {
                System.out.print(i * j + "\t");
            }
            System.out.println();
        }
    }
}

1   2   3   
2   4   6   
3   6   9   

Tashqi sikl har qatorni, ichki sikl esa har ustunni boshqaradi.

for-each — to’plam uchun

Java massiv yoki to’plam bo’ylab yurishning soddaroq shaklini beradi — for-each:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int[] sonlar = {10, 20, 30, 40};
        for (int son : sonlar) {
            System.out.print(son + " ");
        }
    }
}

10 20 30 40 

for (int son : sonlar) har elementni navbatma-navbat son ga joyladi. Bu indeks bilan ovora bo’lmasdan to’plamni aylanib chiqishning eng toza usuli.

Xulosa

Bu bo’limda for sikli tuzilishini, teskari va qadamli sikllarni, ichma-ich sikllarni va for-each ni ko’rib chiqdik. Aniq sonli takror uchun for — birinchi tanlov. Keyingi darsda break va continue operatorlariga o’tamiz.