Darsliklar Java Satrlar

Java Java Satrlar

Satrlar (String) — matn bilan ishlashning asosi. Dasturlashda matn hamma joyda: foydalanuvchi ismi, xabar, fayl nomi, xatolik matni. Java’da matn String klassi orqali ifodalanadi va u boy metodlarga ega.

StringJava’da belgilar ketma-ketligini saqlaydigan referens tur. String obyektlari o’zgarmas (immutable) — yaratilgach, ularning tarkibini o’zgartirib bo’lmaydi.

Satr yaratish

String obyekti odatda qo’shtirnoq ichida yoziladi:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String ism = "Master Sherkulov";
        String salom = "Assalomu alaykum";
        System.out.println(salom + ", " + ism);
    }
}
Assalomu alaykum, Master Sherkulov

+ operatori satrlarni birlashtiradi (konkatenatsiya).

Foydali satr metodlari

String klassi ko’plab qulay metodlarga ega. Eng muhimlarini jadvalda ko’ramiz:

Metod Vazifasi
length() uzunlikni qaytaradi
toUpperCase() katta harfga o’giradi
toLowerCase() kichik harfga o’giradi
substring(a, b) qism satrni ajratadi
indexOf("x") qayerdaligini topadi
replace(a, b) almashtiradi
trim() chetdagi probelni oladi

Amalda:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String matn = "UzbekDevs platformasi";
        System.out.println(matn.length());
        System.out.println(matn.toUpperCase());
        System.out.println(matn.substring(0, 9));
    }
}
21
UZBEKDEVS PLATFORMASI
UzbekDevs

length() uzunlikni, toUpperCase() katta harfli nusxani, substring(0, 9) esa boshidan 9 ta belgini berdi.

Satr o’zgarmas (immutable)

Muhim tushuncha: Java’da String o’zgarmas. Metodlar asl satrni o’zgartirmaydi, balki yangi satr qaytaradi:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String matn = "salom";
        matn.toUpperCase();               // natija saqlanmaydi!
        System.out.println(matn);
        String yangi = matn.toUpperCase();  // to'g'ri: natijani olamiz
        System.out.println(yangi);
    }
}
salom
SALOM

Diqqat: matn.toUpperCase() ni chaqirish matn ni o’zgartirmadi — natijani yangi o’zgaruvchiga olish kerak. Bu ko’p boshlovchini chalkashtiradigan nozik nuqta.

Satrlarni solishtirish

Eslatib o’tamiz: satrlarni == bilan emas, .equals() metodi bilan solishtiring:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String a = "Farrux";
        String b = "Farrux";
        System.out.println(a.equals(b));
    }
}
true

.equals() matnlarning mazmunini solishtiradi. == esa xotira manzilini tekshiradi, shuning uchun matnlarda ishonchsiz.

Xulosa

Bu bo’limda String bilan satr yaratish, foydali metodlar (length, toUpperCase, substring), satrning o’zgarmasligi (immutable) va .equals() bilan solishtirishni ko’rib chiqdik. Keyingi darsda funksiyalar (metodlar) — kodni qayta ishlatishga o’tamiz.