Java Sintaksis

Sintaksis — tilning grammatikasi, ya’ni kodni qanday yozish kerakligini belgilaydigan qat’iy qoidalar. Java sintaksisi qat’iy va tuzilmali: hamma narsa sinf ichida, har bir buyruq nuqta-vergul bilan tugaydi. Bu tuzilishni tushunmasdan turib keyingi darslarni o’zlashtirib bo’lmaydi.

Sintaksis — dasturlash tilida belgilar, kalit so’zlar va tuzilmalarni to’g’ri joylashtirish qoidalari. Java’da sintaktik xato kodni kompilyatsiya bosqichidayoq to’xtatadi.

Dastur tuzilishini qismlarga ajratamiz

Kirish darsidagi dasturni har bir qatorini tushuntirib ko’rib chiqamiz:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("UzbekDevs bilan Java o'rganamiz");
    }
}

UzbekDevs bilan Java o'rganamiz

Har bir qismning vazifasini ajratamiz:

• public class Main — sinf e’loni. Java’da barcha kod sinf ichida yashaydi.
• public static void main(String[] args) — asosiy metod. Dastur ijrosi aynan shu yerdan boshlanadi.
• System.out.println(...) — ekranga xabar chiqaradi.
• { } — jingalak qavslar sinf va metod tanasini belgilaydi.

Nuqta-vergul — har amalning yakuni

Java’da har bir buyruq (instruksiya) nuqta-vergul (;) bilan tugaydi. Uni unutish eng ko’p uchraydigan xato:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("Birinchi qator");
        System.out.println("Ikkinchi qator");
    }
}

Birinchi qator
Ikkinchi qator

Har bir println ; bilan tugadi. Nuqta-vergulsiz kod kompilyatsiya qilinmaydi.

Fayl nomi va sinf nomi

Java’ning muhim qoidasi: public sinf nomi fayl nomi bilan aynan bir xil bo’lishi shart. Main sinfi Main.java faylida saqlanadi. Bu qoida boshqa ko’p tillarda yo’q va boshlovchini ko’pincha chalkashtiradi.

Katta-kichik harf va bo’sh joy

Java katta-kichik harfni qat’iy farqlaydi: main, Main va MAIN — uch xil nom. main metodi aynan kichik harf bilan yozilishi shart, aks holda dastur ishga tushmaydi. Bo’sh joylar va yangi qatorlar esa kompilyator uchun ahamiyatsiz, faqat o’qish uchun:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int yosh = 26;
        System.out.println("Yosh: " + yosh);
    }
}

Yosh: 26

Xulosa

Bu bo’limda Java dasturining tuzilishini, sinf va main metodi, nuqta-vergulning roli, fayl nomi qoidasi va katta-kichik harf farqini ko’rib chiqdik. Sintaksis — bu qat’iy grammatika. Keyingi darsda ma’lumotlarni chiqarish usullariga o’tamiz.