Java Switch (Tanlash Operatori)

switch (tanlash operatori) — bitta qiymatni ko’plab mumkin bo’lgan variantlar bilan solishtirishning tozaroq usuli. Uzun if-else if zanjiri o’qishni qiyinlashtirganda, switch kodni ancha tartibli qiladi. U ayniqsa aniq, sanab o’tiladigan variantlar bilan ishlashda qulay.

switch — bir ifodaning qiymatini bir necha case yorlig’i bilan ketma-ket solishtirib, mos kelganini bajaradigan tanlash operatori. Har bir case odatda break bilan tugaydi.

Oddiy switch

switch berilgan qiymatni har bir case bilan solishtiradi va mos kelganini bajaradi:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int kun = 3;
        switch (kun) {
            case 1:
                System.out.println("Dushanba");
                break;
            case 2:
                System.out.println("Seshanba");
                break;
            case 3:
                System.out.println("Chorshanba");
                break;
            default:
                System.out.println("Noma'lum kun");
        }
    }
}

Chorshanba

kun qiymati 3 bo’lgani uchun case 3 bajarildi. default esa hech qaysi case mos kelmaganda ishlaydi.

break ning muhimligi

break operatori juda muhim — u switchdan chiqishni ta’minlaydi. Agar break yozilmasa, dastur keyingi case larga ham “sirg’alib” o’tib ketadi (fall-through):

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int son = 1;
        switch (son) {
            case 1:
                System.out.println("Bir");
            case 2:
                System.out.println("Ikki");
            case 3:
                System.out.println("Uch");
                break;
        }
    }
}

Bir
Ikki
Uch

case 1 da break yo’qligi uchun dastur to’xtamay, keyingilarni ham bajardi. Har bir case ni break bilan yakunlashni odat qiling.

switch String bilan

Java’da switch matn (String) bilan ham ishlaydi — bu menyu tanlovlarida qulay:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String tanlov = "kirish";
        switch (tanlov) {
            case "royxat":
                System.out.println("Ro'yxatdan o'tish");
                break;
            case "kirish":
                System.out.println("Tizimga kirish");
                break;
            default:
                System.out.println("Noto'g'ri tanlov");
        }
    }
}

Tizimga kirish

switch va if-else: qaysi biri qachon?

Ikkovining farqini jadvalda ko’ramiz:

Amaliy qoida: qiymat aniq variantlar bilan solishtirilsa — switch; oraliq yoki murakkab shart bo’lsa — if-else.

Xulosa

Bu bo’limda switch operatori, case va default, break ning muhimligi (fall-through) va String bilan ishlashni ko’rib chiqdik. Aniq variantli tanlov uchun switch — toza yechim. Keyingi darsda takrorlash operatorlari — while va do-while ga o’tamiz.