Java Mantiqiy (Boolean)

Mantiqiy (Boolean) qiymatlar kichik ko’rinsa-da, dasturlashning yuragi hisoblanadi. Har bir shart, har bir tekshiruv ikki qiymatga tayanadi: rost yoki yolg’on. Foydalanuvchi tizimga kirganmi, mahsulot mavjudmi, hisob to’g’rimi — barchasi shu ikki holat orqali hal qilinadi.

boolean — ingliz matematigi Jorj Bul sharafiga nomlangan, faqat ikki qiymatga ega primitiv tur: true (rost) va false (yolg’on).

true va false

boolean turdagi o’zgaruvchi faqat ikki qiymat qabul qiladi:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        boolean faol = true;
        boolean ochirilgan = false;
        System.out.println(faol);
        System.out.println(ochirilgan);
    }
}

true
false

C++’dan farqli o’laroq, Java’da boolean son sifatida chiqmaydi — u aynan true yoki false so’zi bilan ko’rinadi.

Solishtirish natijasi — boolean

Har qanday solishtirish amali natijada boolean qaytaradi. Solishtirish operatorlarini jadvalda ko’ramiz:

Amalda:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int yosh = 26;
        boolean voyaga = yosh >= 18;
        System.out.println("Voyaga yetgan: " + voyaga);
    }
}

Voyaga yetgan: true

String’larni solishtirish — equals

Java’ning eng muhim noziklik: matnlarni == bilan solishtirib bo’lmaydi. Matnlar uchun .equals() metodi ishlatiladi:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String a = "Farrux";
        String b = "Farrux";
        System.out.println(a.equals(b));           // to'g'ri usul
        System.out.println("Salom".equals("Xayr")); // boshqa matnlar
    }
}

true
false

== matnlarda ularning xotira manzilini solishtiradi, .equals() esa mazmunini. Matnlarni doim .equals() bilan solishtiring — bu Java’da eng ko’p uchraydigan xatoning oldini oladi.

Amaliy misol: kirish tekshiruvi

Boolean qiymatlarning kuchi shartlar bilan birlashganda namoyon bo’ladi:

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String login = "farrux";
        String parol = "12345";
        boolean kirish = login.equals("farrux") && parol.equals("12345");
        System.out.println("Kirish muvaffaqiyatli: " + kirish);
    }
}

Kirish muvaffaqiyatli: true

Xulosa

Bu bo’limda boolean turi, true/false qiymatlari, solishtirish natijalari va matnlarni .equals() bilan solishtirishni ko’rib chiqdik. Eng muhim eslatma: matnlar uchun == emas, .equals(). Keyingi darsda matematik funksiyalarga o’tamiz.