Fayllar bilan ishlash — ma’lumotni dastur yopilgandan keyin ham saqlab qolish usuli. O’zgaruvchilar dastur tugashi bilan yo’qoladi, fayldagi ma’lumot esa diskda qoladi. Hisobotlar, sozlamalar, loglar — barchasi fayllarda saqlanadi. Kotlin’da bu vazifa uchun File klassi ishlatiladi.
File — Kotlin’da (Java’dan meros) fayllar bilan ishlash uchun klass. U qulay kengaytma funksiyalari orqali fayl o’qish va yozishni juda soddalashtiradi.
Faylga yozish
Kotlin’da faylga yozish bir qatorda bajariladi — writeText:
import java.io.File
fun main() {
val fayl = File("hisobot.txt")
fayl.writeText("UzbekDevs hisoboti\nBall: 95")
println("Fayl yozildi")
}
Fayl yozildi
File("hisobot.txt") — fayl obyektini yaratdi, writeText esa unga matn yozdi. \n yangi qatorni bildiradi. Kotlin’ning kengaytma funksiyalari tufayli bu Java’dan ancha qisqa.
Fayldan o’qish
Faylni readText bilan butun matn sifatida o’qiymiz:
import java.io.File
fun main() {
val fayl = File("hisobot.txt")
val tarkib = fayl.readText()
println(tarkib)
}
UzbekDevs hisoboti
Ball: 95
readText() butun fayl tarkibini o’qidi. Qatorma-qator o’qish uchun readLines() ishlatiladi, u ro’yxat qaytaradi.
Fayl amallari
File klassining asosiy metodlarini jadvalda ko’ramiz:
| Metod | Vazifasi |
|---|---|
writeText() |
matn yozadi |
readText() |
matn o’qiydi |
readLines() |
qatorlar ro’yxati |
appendText() |
oxiriga qo’shadi |
exists() |
mavjudligini tekshiradi |
delete() |
o’chiradi |
Faylni tekshirish
Fayl bilan ishlashdan oldin uning borligini tekshirish — professional yondashuv:
import java.io.File
fun main() {
val fayl = File("hisobot.txt")
if (fayl.exists()) {
println("Fayl mavjud")
fayl.appendText("\nYangi yozuv")
} else {
println("Fayl topilmadi")
}
}
Fayl mavjud
exists() fayl bor-yo’qligini tekshiradi, appendText() esa mavjud faylga qo’shadi. Bu tekshiruv kutilmagan xatolarning oldini oladi.
Xulosa
Bu bo’limda File klassi bilan yozish (writeText), o’qish (readText, readLines), qo’shish (appendText) va tekshirish (exists) ni ko’rib chiqdik. Kotlin’da fayl bilan ishlash juda qulay. Keyingi darsda xatolarni boshqarish — try va catch bilan bu Kotlin qo’llanmasini yakunlaymiz.