Kotlin Shart operatorlari. if , if-else

Shart operatorlari (if, if-else) — dasturga “aql” beradigan tushuncha. Shu paytgacha o’rgangan hamma narsa — o’zgaruvchilar, operatorlar, Boolean — aynan shu yerda birlashib, dasturning qaror qabul qilishini ta’minlaydi. Kotlin’da if ning o’ziga xosligi bor: u nafaqat shart, balki qiymat ham qaytaradi.

Shart operatori — berilgan shart rost bo’lgandagina ma’lum kod blokini bajaradigan tuzilma. Kotlin’da if — ifoda, ya’ni qiymat qaytaradi.

Oddiy if

Eng sodda shakl — agar shart rost bo’lsa, blok bajariladi:

fun main() {
    val yosh = 20
    if (yosh >= 18) {
        println("Siz voyaga yetgansiz")
    }
}

Siz voyaga yetgansiz

Shart dumaloq qavs ( ) ichida, blok esa jingalak qavs { } ichida yoziladi.

if-else

else shart rost bo’lmagan holatni ushlaydi:

fun main() {
    val yosh = 15
    if (yosh >= 18) {
        println("Kirish ruxsat etildi")
    } else {
        println("Yoshingiz yetarli emas")
    }
}

Yoshingiz yetarli emas

Shart yolg’on bo’lgani uchun dastur else blokini bajardi.

if — ifoda sifatida

Kotlin’ning o’ziga xosligi: if qiymat qaytaradi. Shuning uchun uni to’g’ridan-to’g’ri o’zgaruvchiga berish mumkin — ternar operator o’rniga:

fun main() {
    val yosh = 20
    val holat = if (yosh >= 18) "voyaga yetgan" else "voyaga yetmagan"
    println(holat)
}

voyaga yetgan

val holat = if (...) ... else ... — if natijasini to’g’ridan-to’g’ri o’zgaruvchiga berdi. Kotlin’da alohida ternar (?:) operator yo’q, chunki if uning vazifasini bajaradi.

if-else if-else

Ko’p variantli qarorlar uchun else if ishlatiladi:

fun main() {
    val ball = 85
    if (ball >= 90) {
        println("A'lo")
    } else if (ball >= 70) {
        println("Yaxshi")
    } else {
        println("Qoniqarli")
    }
}

Yaxshi

ball 85 bo’lgani uchun ikkinchi shart rost — shu blok bajarilib, tekshiruv to’xtadi. Shartlarni qattiqroqdan yumshoqroqqa joylash muhim.

Xulosa

Bu bo’limda if, else if, else va Kotlin’ning o’ziga xos xususiyati — if ning ifoda sifatida qiymat qaytarishini ko’rib chiqdik. Shart operatori — dastur mantig’ining asosi. Keyingi darsda when — tanlash operatoriga o’tamiz.