for tsikli — takrorlash uchun ishlatiladigan eng qulay sikl. Kotlin’da for boshqa tillardan biroz farq qiladi: u asosan oraliqlar (ranges) va to’plamlar bo’ylab yuradi. Bu uni tabiiy va o’qiladigan qiladi.
for — oraliq yoki to’plam elementlari bo’ylab ketma-ket yuradigan sikl. Kotlin’da u
inkalit so’zi bilan ishlatiladi.
Oraliq bo’ylab for
Kotlin’da for oraliq (range) bo’ylab yuradi. 1..5 — 1 dan 5 gacha oraliq:
fun main() {
for (i in 1..5) {
println("Qadam: $i")
}
}
Qadam: 1
Qadam: 2
Qadam: 3
Qadam: 4
Qadam: 5
for (i in 1..5) — i 1 dan 5 gacha (ikkovi ham kiradi) qiymat oldi. Bu Kotlin’ning ixcham va o’qiladigan sintaksisi.
Teskari va qadamli oraliq
Oraliqni teskari (downTo) yoki qadam bilan (step) ham yozish mumkin:
fun main() {
for (i in 5 downTo 1) {
print("$i ")
}
println()
for (i in 0..10 step 2) {
print("$i ")
}
}
5 4 3 2 1
0 2 4 6 8 10
5 downTo 1 — teskari sanadi, 0..10 step 2 — ikkitadan oshdi. until esa yuqori chegarani chiqarib tashlaydi (1 until 5 — 1 dan 4 gacha).
To’plam bo’ylab for
for massiv yoki ro’yxat elementlari bo’ylab ham yuradi:
fun main() {
val mahsulotlar = listOf("telefon", "noutbuk", "smart soat")
for (mahsulot in mahsulotlar) {
println("Mahsulot: $mahsulot")
}
}
Mahsulot: telefon
Mahsulot: noutbuk
Mahsulot: smart soat
for (mahsulot in mahsulotlar) har elementni navbatma-navbat berdi. Bu indeks bilan ovora bo’lmasdan to’plamni aylanib chiqishning eng toza usuli.
Oraliq turlari
Kotlin oraliq operatorlarini jadvalda ko’ramiz:
| Operator | Ma’nosi | Misol |
|---|---|---|
.. |
dan gacha (kiradi) | 1..5 → 1,2,3,4,5 |
until |
gacha (chiqadi) | 1 until 5 → 1,2,3,4 |
downTo |
teskari | 5 downTo 1 |
step |
qadam | 0..10 step 2 |
Xulosa
Bu bo’limda for bilan oraliq (.., until, downTo, step) va to’plam bo’ylab yurishni ko’rib chiqdik. Kotlin’da for oraliqlar bilan tabiiy ishlaydi. Keyingi darsda break va continue operatorlariga o’tamiz.