Funksiya parametrlari — funksiyaga tashqaridan ma’lumot uzatish vositasi. Parametrsiz funksiya doim bir xil ish qiladi; parametr bilan esa u har xil kirish uchun har xil natija beradi. Kotlin parametr uzatishning bir necha qulay usulini beradi.
Parametr — funksiya e’lonida ko’rsatilgan, chaqiruvda beriladigan qiymatni qabul qiladigan o’zgaruvchi. Chaqiruvda beriladigan haqiqiy qiymat argument deb ataladi.
Oddiy parametrlar
Funksiya bir necha parametr qabul qilishi mumkin — ular vergul bilan ajratiladi:
fun malumot(ism: String, yosh: Int) {
println("$ism, $yosh yosh")
}
fun main() {
malumot("Farrux", 26)
malumot("Master Sherkulov", 30)
}
Farrux, 26 yosh
Master Sherkulov, 30 yosh
Har bir parametrning turi alohida yoziladi. Argumentlar chaqiruvda tartib bo’yicha uzatiladi.
Nomlangan argumentlar
Kotlin argumentlarni nomi bilan uzatishga imkon beradi — bu kodni o’qiladigan qiladi va tartibni o’zgartirishga ruxsat beradi:
fun malumot(ism: String, yosh: Int) {
println("$ism, $yosh yosh")
}
fun main() {
malumot(yosh = 26, ism = "Farrux") // tartib o'zgargan
}
Farrux, 26 yosh
malumot(yosh = 26, ism = "Farrux") — argumentlarni nomi bilan berdik, shuning uchun tartib muhim emas. Bu ayniqsa ko’p parametrli funksiyalarda foydali.
Standart va nomlangan birga
Standart parametrlar va nomlangan argumentlar birga juda kuchli ishlaydi:
fun hisob(narx: Int, soliq: Double = 0.12, chegirma: Double = 0.0): Double {
return narx + narx * soliq - narx * chegirma
}
fun main() {
println(hisob(1000)) // standart soliq
println(hisob(1000, chegirma = 0.1)) // faqat chegirma
}
1120.0
1020.0
Birinchi chaqiruvda standart soliq ishlatildi. Ikkinchisida esa chegirma ni nomi bilan berdik, soliq esa standart bo’lib qoldi. Bu Kotlin’ning eng qulay imkoniyatlaridan biri.
vararg — o’zgaruvchan sonli argument
vararg funksiyaga istalgancha argument uzatish imkonini beradi:
fun yigindi(vararg sonlar: Int): Int {
var jami = 0
for (son in sonlar) {
jami += son
}
return jami
}
fun main() {
println(yigindi(1, 2, 3))
println(yigindi(10, 20, 30, 40))
}
6
100
vararg sonlar: Int istalgancha son qabul qiladi va ularni massiv sifatida ishlaydi. Bu funksiyani juda moslashuvchan qiladi.
Xulosa
Bu bo’limda oddiy parametrlar, nomlangan argumentlar, standart qiymatlar va vararg ni ko’rib chiqdik. Kotlin parametr uzatishda juda moslashuvchan. Keyingi darsda obyektga yo’naltirilgan dasturlash (OOP) ga o’tamiz.