Satrlar (String) — matn bilan ishlashning asosi. Dasturlashda matn hamma joyda: foydalanuvchi ismi, xabar, fayl nomi, xatolik matni. Kotlin’da matn String turi orqali ifodalanadi va u boy metodlarga, ayniqsa qulay interpolyatsiyaga ega.
String — Kotlin’da belgilar ketma-ketligini saqlaydigan tur. U o’zgarmas (immutable) — yaratilgach, tarkibini o’zgartirib bo’lmaydi.
Satr yaratish va interpolyatsiya
Satr qo’shtirnoq ichida yoziladi. Interpolyatsiya $ bilan bajariladi:
fun main() {
val ism = "Farrux"
val yosh = 26
println("Salom, $ism! Yoshingiz $yosh.")
println("Kelasi yil: ${yosh + 1}")
}
Salom, Farrux! Yoshingiz 26.
Kelasi yil: 27
Oddiy o’zgaruvchi uchun $ism, ifoda uchun ${yosh + 1} ishlatiladi. Bu + bilan ulashdan ancha o’qiladigan.
Foydali satr metodlari
String ko’plab qulay metodlarga ega. Eng muhimlarini jadvalda ko’ramiz:
| Metod | Vazifasi |
|---|---|
length |
uzunlikni beradi |
uppercase() |
katta harfga |
lowercase() |
kichik harfga |
substring(a, b) |
qism satrni ajratadi |
contains() |
ichida bor-yo’qligi |
replace() |
almashtiradi |
split() |
ro’yxatga ajratadi |
Amalda:
fun main() {
val matn = "UzbekDevs"
println(matn.length)
println(matn.uppercase())
println(matn.substring(0, 5))
}
9
UZBEKDEVS
Uzbek
length uzunlikni, uppercase() katta harfli nusxani, substring(0, 5) esa boshidan 5 ta belgini berdi.
Ko’p qatorli satr
Kotlin uch qo’shtirnoq (""") bilan ko’p qatorli satr yaratishga imkon beradi:
fun main() {
val matn = """
UzbekDevs
dasturlash platformasi
""".trimIndent()
println(matn)
}
UzbekDevs
dasturlash platformasi
"""...""" — ko’p qatorli satr, trimIndent() esa ortiqcha chekinishni tozalaydi. Bu uzun matnlar uchun qulay.
Satr o’zgarmas
Kotlin’da String o’zgarmas — metodlar asl satrni o’zgartirmaydi, yangi satr qaytaradi. Masalan, uppercase() natijasini yangi o’zgaruvchiga olish kerak. Bu tushunchani yodda tuting.
Xulosa
Bu bo’limda String yaratish, interpolyatsiya ($, ${...}), foydali metodlar (length, uppercase, substring), ko’p qatorli satr va o’zgarmaslikni ko’rib chiqdik. Keyingi darsda xotira manzili va ko’rsatkichlar tushunchasiga o’tamiz.