Kotlin Kirish

Bu qo’llanma — Kotlin dasturlash tili bo’yicha to’liq amaliy yo’lboshchi. Men, Farrukh Sherkulov, siz bilan birga tilni poydevoridan tortib obyektga yo’naltirilgan dasturlashgacha bosqichma-bosqich olib boraman. Kotlin — JetBrains yaratgan zamonaviy til bo’lib, u ayniqsa Android ilovalarini yaratishning rasmiy tili hisoblanadi.

Kotlin — 2011-yilda JetBrains tomonidan yaratilgan, statik tipizatsiyalangan, JVM ustida ishlaydigan dasturlash tili. U Java bilan to’liq mos, ammo ancha ixcham va xavfsizroq.

Nega Kotlin?

Kotlin Java’ning barcha kuchini oladi, ammo uning ko’p kamchiliklarini bartaraf etadi: kod ancha qisqa, null-xavfsizlik o’rnatilgan, sintaksis toza. Google Kotlin’ni Android ishlab chiqishning birinchi darajali tili deb e’lon qildi. Kotlin Java kutubxonalari bilan bemalol ishlaydi va JVM ustida bajariladi.

Kotlin qat’iy tipizatsiyalangan, ammo tur aniqlash (type inference) tufayli siz turni har doim yozmaysiz. Bu qat’iylik va qulaylikni birlashtiradi.

Birinchi dastur

An’anaviy birinchi dastur juda sodda:

fun main() {
    println("Salom, UzbekDevs!")
}

Salom, UzbekDevs!

fun main() — dasturning boshlanish nuqtasi. println — ekranga matn chiqarib, yangi qatorga o’tadi. Java’dan farqli o’laroq, sinf yaratish shart emas — funksiya to’g’ridan-to’g’ri yoziladi.

O’zgaruvchi bilan ishlash

Kotlin’da o’zgaruvchi val (o’zgarmas) yoki var (o’zgaruvchan) bilan e’lon qilinadi:

fun main() {
    val ism = "Master Sherkulov"
    var yosh = 30
    yosh = 31
    println("Salom, $ism! Yoshingiz $yosh.")
}

Salom, Master Sherkulov! Yoshingiz 31.

val ism — o’zgarmas, var yosh — o’zgaruvchan. Kotlin string interpolyatsiyasini qo’llab-quvvatlaydi — $ism to’g’ridan-to’g’ri satrga qiymatni joyladi. Tur avtomatik aniqlanadi.

Kotlin va Java

Kotlin Java’dan qanday farq qilishini jadvalda ko’ramiz:

Xulosa

Kirish qismida Kotlin nima ekanini, uning Android va Java bilan bog’liqligini, birinchi dasturni, val/var o’zgaruvchilarni va string interpolyatsiyani ko’rib chiqdik. Kotlin — zamonaviy, ixcham va xavfsiz til. Keyingi darsda Kotlin’ni o’rnatib, ishchi muhitni sozlashga o’tamiz.