Darsliklar Kotlin Massiv

Kotlin Kotlin Massiv

Massiv (array) — bir turdagi bir necha qiymatni bitta nom ostida saqlaydigan tuzilma. Kotlin’da massiv va ro’yxatlar (List) bilan ishlash juda qulay. Ko’p ma’lumotni birgalikda saqlash va sikl bilan qayta ishlash uchun ular ishlatiladi.

Array / ListKotlin’da bir necha qiymatni saqlaydigan tuzilmalar. Array — qat’iy hajmli, List esa moslashuvchan to’plam. Indeks noldan boshlanadi.

Massiv yaratish

Kotlin’da massiv arrayOf bilan yaratiladi:

fun main() {
    val ballar = arrayOf(85, 92, 78, 90, 65)
    println("Birinchi: ${ballar[0]}")
    println("Uchinchi: ${ballar[2]}")
    println("Uzunligi: ${ballar.size}")
}
Birinchi: 85
Uchinchi: 78
Uzunligi: 5

arrayOf(...) massiv yaratdi. ballar[0] — birinchi element (indeks noldan), size — uzunlikni beradi.

Ro’yxatlar — List

Amaliyotda ko’proq List ishlatiladi. listOf o’zgarmas, mutableListOf o’zgaruvchan ro’yxat yaratadi:

fun main() {
    val mahsulotlar = mutableListOf("telefon", "noutbuk")
    mahsulotlar.add("smart soat")   // qo'shish
    mahsulotlar[0] = "planshet"      // o'zgartirish
    println(mahsulotlar)
}
[planshet, noutbuk, smart soat]

mutableListOf o’zgaruvchan ro’yxat — add bilan qo’shish, indeks bilan o’zgartirish mumkin. listOf esa o’zgarmas (faqat o’qiladigan).

Massiv bo’ylab yurish

Massiv yoki ro’yxatni for bilan aylanib chiqamiz. Barcha ballar yig’indisini hisoblaymiz:

fun main() {
    val ballar = arrayOf(85, 92, 78, 90, 65)
    var yigindi = 0
    for (ball in ballar) {
        yigindi += ball
    }
    println("Yig'indi: $yigindi")
    println("O'rtacha: ${yigindi / ballar.size}")
}
Yig'indi: 410
O'rtacha: 82

for (ball in ballar) har elementni navbatma-navbat berdi. Bu naqsh dasturlashda cheksiz ko’p uchraydi.

Foydali metodlar

Kotlin to’plamlar uchun kuchli metodlar beradi. Ularni jadvalda ko’ramiz:

Metod Vazifasi
size elementlar soni
add() element qo’shadi (mutable)
contains() bor-yo’qligini tekshiradi
sum() yig’indisini hisoblaydi
filter() shart bo’yicha ajratadi
map() har elementni o’zgartiradi

Xulosa

Bu bo’limda arrayOf massiv, listOf/mutableListOf ro’yxatlar, for bilan aylanish va foydali metodlarni ko’rib chiqdik. Kotlin’da to’plamlar bilan ishlash qulay. Keyingi darsda satrlar bilan ishlashga o’tamiz.