Kotlin Operatorlar (Amallar)

Operatorlar (amallar) — qiymatlar ustida amal bajaradigan maxsus belgilar. Ular dasturning barcha hisob-kitobi va mantig’ining asosi. Kotlin operatorlarni bir necha guruhga ajratadi: arifmetik, o’zlashtirish, solishtirish va mantiqiy. Ularni tizimli ko’rib chiqamiz.

Operator — bir yoki bir necha operand ustida ma’lum amalni bajaradigan belgi. Natijasi yangi qiymat bo’ladi.

Arifmetik operatorlar

Bular sonlar ustida matematik amal bajaradi:

fun main() {
    val a = 15
    val b = 4
    println(a + b)   // qo'shish
    println(a - b)   // ayirish
    println(a * b)   // ko'paytirish
    println(a / b)   // butun bo'lish
    println(a % b)   // qoldiq
}

19
11
60
3
3

Diqqat: 15 / 4 natijasi 3 bo’ldi, chunki ikkala son ham Int. Qoldiq operatori (%) bo’lishdan qolgan qismni beradi.

O’zlashtirish operatorlari

O’zlashtirish operatorlari var o’zgaruvchiga qiymat beradi va amalni qisqartiradi:

Amalda:

fun main() {
    var hisob = 100
    hisob += 50
    hisob++
    println(hisob)
}

151

Solishtirish operatorlari

Solishtirish operatorlari natijada Boolean (true/false) qaytaradi:

fun main() {
    val yosh = 26
    println(yosh > 18)    // katta
    println(yosh == 30)   // teng
    println(yosh != 30)   // teng emas
}

true
false
true

Diqqat: Kotlin’da matnlarni ham == bilan solishtirish mumkin — u mazmunni tekshiradi (Java’dan farqli, bu yerda .equals() shart emas).

Mantiqiy operatorlar

Bir necha shartni birlashtirish uchun && (VA), || (YOKI), ! (EMAS) ishlatiladi:

fun main() {
    val yosh = 26
    val faol = true
    println(yosh > 18 && faol)   // ikkalasi ham rost
    println(yosh > 30 || faol)   // kamida bittasi rost
    println(!faol)               // teskarisiga
}

true
true
false

&& — barchasi rost bo’lsagina rost; || — kamida bittasi rost bo’lsa rost; ! — teskarisiga o’giradi.

Xulosa

Bu bo’limda arifmetik, o’zlashtirish (+=, ++), solishtirish (==) va mantiqiy (&&, ||, !) operatorlarni ko’rib chiqdik. Kotlin’da matnlarni == bilan solishtirish mumkin. Keyingi darsda matematik funksiyalarga o’tamiz.