JavaScript IF Else va Else if (Shart operatorlari)

Shart operatorlari (if, else, else if) — dasturga “aql” beradigan tushuncha. Shu paytgacha o’rgangan hamma narsa — o’zgaruvchilar, operatorlar, taqqoslash — aynan shu yerda birlashib, dasturning qaror qabul qilishini ta’minlaydi. Shartsiz dastur ketma-ket bajariladi; shart bilan esa u vaziyatga qarab turli yo’l tanlaydi.

Shart operatori — berilgan mantiqiy shart rost bo’lgandagina ma’lum kod blokini bajaradigan tuzilma. JavaScript’da u if, else if va else orqali quriladi.

Oddiy if

Eng sodda shakl — agar shart rost bo’lsa, blok bajariladi:

let yosh = 20;
if (yosh >= 18) {
    console.log("Siz voyaga yetgansiz");
}

Siz voyaga yetgansiz

Shart dumaloq qavs ( ) ichida, bajariladigan blok esa jingalak qavs { } ichida yoziladi.

if…else

else shart rost bo’lmagan holatni ushlaydi:

let yosh = 15;
if (yosh >= 18) {
    console.log("Kirish ruxsat etildi");
} else {
    console.log("Kechirasiz, yoshingiz yetarli emas");
}

Kechirasiz, yoshingiz yetarli emas

Shart yolg’on bo’lgani uchun dastur else blokini bajardi. if va elsedan aynan bittasi ishlaydi.

if…else if…else

Ko’p variantli qarorlar uchun else if ishlatiladi. Shartlar yuqoridan pastga tekshiriladi va birinchi rost topilgani bajariladi:

let ball = 85;
if (ball >= 90) {
    console.log("A'lo");
} else if (ball >= 70) {
    console.log("Yaxshi");
} else if (ball >= 50) {
    console.log("Qoniqarli");
} else {
    console.log("Qoniqarsiz");
}

Yaxshi

ball 85 bo’lgani uchun birinchi shart yolg’on, ikkinchisi rost — shu blok bajarilib, tekshiruv to’xtadi. Shartlarni qattiqroqdan yumshoqroqqa joylash muhim.

Qisqa (ternar) shart

JavaScript bir qatorli shartni ham qo’llab-quvvatlaydi — bu qiymat tanlashda qulay:

let yosh = 20;
let holat = (yosh >= 18) ? "voyaga yetgan" : "voyaga yetmagan";
console.log(holat);

voyaga yetgan

Bu shakl shart ? rost_natija : yolg'on_natija tarzida o’qiladi. Sharti rost bo’lgani uchun "voyaga yetgan" tanlandi. Ternar operator kodni ixcham qiladi, ammo murakkab holatlarda oddiy if o’qilroq.

Xulosa

Bu bo’limda if, else if, else va qisqa ternar shartni — dasturga qaror qabul qilishni o’rgatdik. Shart operatori — dastur mantig’i va moslashuvchanligining asosi. Keyingi darsda switch — ko’p tarmoqli tanlash operatoriga o’tamiz.