JavaScript Massiv

Massiv (array) — bir necha qiymatni bitta nom ostida, tartiblangan ro’yxatda saqlaydigan tuzilma. Foydalanuvchilar, mahsulotlar, natijalar — ko’p ma’lumotni birgalikda saqlash uchun massiv ishlatiladi. JavaScript’da massiv nihoyatda moslashuvchan: u turli xil qiymatlarni ham saqlay oladi.

Massiv (array) — tartiblangan, indekslanadigan qiymatlar to’plami. U kvadrat qavs [] ichida, elementlari vergul bilan ajratib yoziladi. Indeks noldan boshlanadi.

Massiv yaratish

Massiv kvadrat qavs ichida e’lon qilinadi:

let mahsulotlar = ["telefon", "noutbuk", "smart soat"];
console.log(mahsulotlar);
console.log(mahsulotlar.length);
console.log(mahsulotlar[0]);

[ 'telefon', 'noutbuk', 'smart soat' ]
3
telefon

length — massivdagi elementlar sonini, mahsulotlar[0] esa birinchi elementni beradi (indeks noldan boshlanadi).

Elementni o’zgartirish va qo’shish

Massiv elementiga indeks orqali yangi qiymat berish yoki push bilan oxiriga element qo’shish mumkin:

let sonlar = [10, 20, 30];
sonlar[1] = 99;        // ikkinchi elementni o'zgartiramiz
sonlar.push(40);       // oxiriga qo'shamiz
console.log(sonlar);

[ 10, 99, 30, 40 ]

push — massivga element qo’shishning eng ko’p ishlatiladigan metodi. const bilan e’lon qilingan massivga ham push qilish mumkin, chunki massivning o’zi emas, ichidagi ma’lumot o’zgaradi.

Turli qiymatlar va aralash massiv

JavaScript massivi turli turdagi qiymatlarni ham saqlay oladi:

let malumot = ["Farrux", 26, true];
console.log(malumot[0]);
console.log(malumot[1]);
console.log(typeof malumot[2]);

Farrux
26
boolean

Bir massivda matn, son va mantiqiy qiymat birga turdi. Bu moslashuvchanlik JavaScript’ning kuchli tomoni, biroq odatda bir turdagi ma’lumotni saqlash tavsiya etiladi.

Massiv bo’ylab yurish

Massivning haqiqiy kuchi sikl bilan birlashganda namoyon bo’ladi. Zamonaviy for...of sikli har elementni beradi:

let mahsulotlar = ["telefon", "noutbuk", "smart soat"];
for (let mahsulot of mahsulotlar) {
    console.log("Mahsulot: " + mahsulot);
}

Mahsulot: telefon
Mahsulot: noutbuk
Mahsulot: smart soat

for (let mahsulot of mahsulotlar) har bir elementni navbatma-navbat mahsulot ga joyladi. Bu indeks bilan ovora bo’lmasdan massivni aylanib chiqishning eng toza usuli.

Xulosa

Bu bo’limda massiv yaratish, indekslash (noldan), push bilan element qo’shish, aralash qiymatlar va for...of bilan aylanib chiqishni ko’rib chiqdik. Massiv — ko’p ma’lumot bilan ishlashning asosiy quroli. Keyingi darsda massiv funksiyalari — uni qayta ishlash metodlariga o’tamiz.