Matematik obyekt (Math) — jiddiy matematik amallar uchun mo’ljallangan o’rnatilgan obyekt. Oddiy qo’shish-ayirishni operatorlar bilan bajaramiz, biroq ildiz olish, darajaga oshirish, yaxlitlash yoki eng katta sonni topish uchun Math obyekti ishlatiladi. U hech qanday ulanishni talab qilmaydi — har doim tayyor.
Math — JavaScript’ning matematik konstantalar va funksiyalarni saqlaydigan o’rnatilgan obyekti. Uning metodlari
Math.prefiksi bilan chaqiriladi.
Asosiy metodlar
Eng ko’p ishlatiladigan Math metodlarini ko’rib chiqamiz:
console.log(Math.sqrt(144)); // kvadrat ildiz
console.log(Math.pow(2, 10)); // daraja
console.log(Math.abs(-15)); // modul
12
1024
15
Math.sqrt — kvadrat ildiz, Math.pow(a, b) — a ning b-darajasi, Math.abs — sonning musbat qiymati. Bular kundalik hisoblarda doimo kerak.
Yaxlitlash metodlari
Math yaxlitlashning turli usullarini beradi. Ularni jadvalda solishtiramiz:
| Metod | Vazifasi | f(3.4) |
f(3.6) |
|---|---|---|---|
Math.round() |
eng yaqin butunga | 3 |
4 |
Math.ceil() |
yuqoriga | 4 |
4 |
Math.floor() |
pastga | 3 |
3 |
Amalda:
console.log(Math.round(3.5)); // eng yaqinga
console.log(Math.ceil(3.2)); // doim yuqoriga
console.log(Math.floor(3.9)); // doim pastga
4
4
3
round eng yaqin butunga, ceil har doim yuqoriga (3.2 ham 4), floor har doim pastga (3.9 ham 3) yaxlitlaydi. Farqni yaxshi tushunib oling.
Eng katta va eng kichik
Math.max va Math.min bir necha sondan mos ravishda kattasini va kichigini qaytaradi:
console.log(Math.max(42, 17, 99, 5));
console.log(Math.min(42, 17, 99, 5));
99
5
Bu metodlar istalgancha son qabul qiladi va ular orasidan keraklisini tanlaydi.
Konstantalar
Math muhim matematik konstantalarni ham saqlaydi, masalan Math.PI:
let radius = 5;
let yuza = Math.PI * Math.pow(radius, 2);
console.log(yuza.toFixed(2));
78.54
Math.PI — pi soni. Uni radius kvadratiga ko’paytirib, aylana yuzasini hisobladik, so’ng toFixed(2) bilan ikki kasr xonaga yaxlitladik.
Xulosa
Bu bo’limda Math obyekti bilan sqrt, pow, abs, yaxlitlash metodlari (round, ceil, floor), max/min va Math.PI konstantasini ko’rib chiqdik. Jiddiy matematik amallar uchun Math birinchi yordamchi. Keyingi darsda tasodifiy sonlar — Math.random ga o’tamiz.