Darsliklar JavaScript Taqqoslash (Mantiqiy)

JavaScript JavaScript Taqqoslash (Mantiqiy)

Taqqoslash (mantiqiy) operatorlar — dasturga qaror qabul qilish uchun asos beradi. Har bir shart, har bir tekshiruv ikki qiymatga tayanadi: rost (true) yoki yolg’on (false). Foydalanuvchi tizimga kirganmi, son kattami, matn mos keladimi — barchasi shu ikki holat orqali hal qilinadi.

Taqqoslash operatoriikki qiymatni solishtirib, mantiqiy natija (true yoki false) qaytaradigan operator. JavaScript’da ular shartlar va sikllarning asosidir.

Taqqoslash operatorlari

Asosiy taqqoslash operatorlarini jadvalda ko’rib chiqamiz:

Operator Ma’nosi Misol Natija
== teng (tur o’giriladi) 5 == "5" true
=== qat’iy teng (tur bilan) 5 === "5" false
!== qat’iy teng emas 5 !== "5" true
> katta 8 > 5 true
< kichik 3 < 2 false

== va === farqi

JavaScript’ning eng muhim noziklik — == va === orasidagi farq. Buni yaxshi tushunmaslik ko’p xatolarga sabab bo’ladi:

console.log(5 == "5");    // qiymat teng
console.log(5 === "5");   // tur boshqa
console.log(0 == false);  // tur o'giriladi
console.log(0 === false); // tur boshqa
true
false
true
false

== turlarni avtomatik o’giradi, shuning uchun 5 va "5" ni teng deb biladi. === esa ham qiymat, ham tur bir xil bo’lishini talab qiladi. Amaliyotda doim === ishlating — bu kutilmagan natijalarning oldini oladi.

Mantiqiy operatorlar

Bir necha shartni birlashtirish uchun &&, ||, ! ishlatiladi:

let yosh = 26;
let faol = true;
console.log(yosh > 18 && faol);   // ikkalasi ham rost
console.log(yosh > 30 || faol);   // kamida bittasi rost
console.log(!faol);               // teskarisiga
true
true
false

&& — barchasi rost bo’lsagina rost; || — kamida bittasi rost bo’lsa rost; ! — teskarisiga o’giradi.

Rostga va yolg’onga o’xshash qiymatlar

JavaScript’da har qanday qiymatni mantiqiy kontekstda tekshirish mumkin. Bo’sh qiymatlar (0, "", null, undefined) — yolg’onga o’xshash, qolganlari rostga o’xshash:

console.log(Boolean(0));
console.log(Boolean(""));
console.log(Boolean("UzbekDevs"));
console.log(Boolean(42));
false
false
true
true

Bu xususiyat amaliyotda qulay: if (ism) deb yozish kifoya — bo’sh bo’lsa false sifatida qaraladi.

Xulosa

Bu bo’limda taqqoslash operatorlarini, == va === orasidagi muhim farqni, mantiqiy &&/||/! ni va qiymatlarning rost/yolg’onga o’xshashligini ko’rib chiqdik. Eng muhim eslatma: doim === ishlating. Keyingi darsda shart operatorlari — if...else ga o’tamiz.